4 października 2023 r. w G2A Arena Centrum Wystawienniczo-Kongresowym Województwa Podkarpackiego w Jasionce odbyła się uroczystość wręczenia odznaczeń państwowych Krzyż Wolności i Solidarności oraz Medali Reipublicae Memoriae Meritum.
Pamięć historyczna, sposób prezentowania historii, zachowania dziedzictwa narodowego, to elementy łączące wszystkie nagrody IPN. Instytut, wierny swojej misji, przywraca szacunek dla narodowej przeszłości, chroni wartości, dzięki którym Polska przetrwała przez lata zniewolenia i honoruje ludzi oraz organizacje, które walczą o prawdę historyczną stojąc na straży tożsamości narodowej, wskazując, że pamięć historyczna jest kluczem do przyszłości.
Podczas Podkarpackiego Kongresu Pamięci Narodowej Krzyżem Wolności i Solidarności zostali uhonorowani działacze opozycji antykomunistycznej z czasów PRL.
– Zawsze, gdy mam ten wielki zaszczyt wręczyć w imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Pana Andrzeja Dudy Krzyże Wolności i Solidarności rodzinom osób, które zasłużyły się w walce o wolność, czuję wielką radość z tego, że Rzeczpospolita upomina się o Państwa, ale łączy się to z wielkim smutkiem, że Ci, którym przyznano te odznaczenia nie doczekali momentu w którym mogli je otrzymać
mówił podczas uroczystej gali prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Karol Nawrocki.
– Krzyż Wolności i Solidarności w swojej historii, strukturze nawiązuje do Krzyża Niepodległości, który wręczano Damom i Kawalerom II Rzeczypospolitej, zasłużonym polskiej niepodległości roku 1918. Wy byliście ich kontynuatorami. Sam krzyż, w swojej symbolice jest symbolem zwycięstwa dobra nad złem, ale też cierpienia w ważnej sprawie. A wolna Polska była ważną sprawą, dla której warto było się poświęcić. Polska Wam dziękuje.
W imieniu odznaczonych podziękowania złożył Krzysztof Dębski:
– Chciałbym także podziękować naszym najbliższym rodzinom. Bo bez nich nas by tu nie było. Uważam, że warto było się poświęcić – bo dzisiaj możemy iść ulicą i patrzeć wszystkim prosto w twarz, będąc dumnym, że przyłożyliśmy kamyk do naszej niepodległości
– podkreślił.
Krzyż Wolności i Solidarności jest wyrazem wdzięczności państwa polskiego wobec osób, które swymi zmaganiami z systemem komunistycznym w latach 1956–1989 przyczyniły się do odzyskania przez Polskę niepodległości po półwieczu zniewolenia i zależności od Związku Sowieckiego.
Krzyż Wolności i Solidarności został ustanowiony przez parlament Rzeczypospolitej Polskiej 5 sierpnia 2010 r., równocześnie z aktem restytucji Krzyża Niepodległości, do którego chlubnych tradycji nawiązuje. Po raz pierwszy przyznano go w czerwcu 2011 r. przy okazji obchodów 35. rocznicy protestów społecznych w Radomiu. Krzyż nadawany jest przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, działaczom opozycji wobec dyktatury komunistycznej, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie praw człowieka w PRL. Krzyże Wolności i Solidarności nadawane są działaczom opozycji antykomunistycznej z lat 1956-1989.
Osoby odznaczane Krzyżami Wolności i Solidarności:
- Antoni Jan APOLINARSKI
- Antoni Lech AUGUSTYNIAK
- Krzysztof DĘBSKI
- Kazimierz GIEROŃ
- Marek GRYNIA
- Roman Józef JAKUBOWSKI
- Paweł Janusz KOSIARSKI
- Marek Zbigniew KUBIN
- Tadeusz KUŚNIERZ
- Piotr LACHIEWICZ
- Wojciech MANTEUFEL
- Stanisław Mieczysław PILSZAK
- Władysław Stefan ZIELIŃSK
- Zygmunt Tomasz ŻYŁKA
Pośmiertnie:
- Emil FARAN
- Jan MANTOJFEL
- Jan WOŁOSZYN
Kapituła Medalu Reipublicae Memoriae Meritum za wybitne zasługi w działalności publicznej i społecznej dla upamiętniania historii Narodu Polskiego w latach 1917-1990 oraz wspieranie Instytutu Pamięci Narodowej w działalności edukacyjnej, naukowej i wydawniczej wyróżniła odznaczeniem następujące osoby:
Medalem srebrnym:
- Wiesław HAP
- Ksiądz prałat Władysław JAGUSTYN
Medalem brązowym: - Andrzej KLIMCZAK
- Eryk MATECKI
- Adam PAWLUŚ