Instytut Pamięci Narodowej - Rzeszów

https://rzeszow.ipn.gov.pl/pl8/dla-mediow/komunikaty/29783,Promocja-wydawnictwa-IPN-W-cieniu-Linii-Molotowa.html
28.02.2026, 00:06

Promocja wydawnictwa IPN "W cieniu Linii Mołotowa".

21.01.2003

Spotkania te odbędą się:

  • 23 stycznia br. (najbliższy czwartek) o godzinie13.00 w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Lubaczowie (ul. Kościuszki 18);

  • 24 stycznia br. (najbliższy piątek) o godzinie16.30 w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Przemyślu - Bakończycach (ul. Żołnierzy I Armii WP 1);

  • 5 lutego br. o godzinie 11.00 w Wojewódzkiej Bibliotece Pedagogicznej Filii w Jarosławiu (ul. Konfederacka 5).

T. Bereza i P. Chmielowiec reprezentują pion naukowo-badawczy rzeszowskiego Oddziału IPN, a pierwszy z nich jest zarazem pracownikiem naukowym Uniwersytetu Rzeszowskiego.

Książka, wydana przez IPN w serii „Monografie”, opisuje Raworuski Rejon Umocniony, będący odcinkiem radzieckich fortyfikacji nazwanych współcześnie „Linią Mołotowa”. Były one budowane w latach 1940-1941 w celu zabezpieczenia granicy z III Rzeszą. Rozciągały się na obszarze 1300 km, od Połągi nad Bałtykiem aż po Lesko na Podkarpaciu.

Raworuski Rejon Umocniony, o długości 90 km, obejmował obszar okolic Lubaczowa i Rawy Ruskiej, w tym także najwyższe wzniesienia Roztocza. Zbudowano tu żelbetonowe i drewniano-ziemne schrony bojowe oraz fortyfikacje typu polowego: okopy, zapory przeciwpiechotne, przeciwpancerne itp. W książce szczegółowo przedstawiono przebieg prac budowlanych oraz – na tle sowieckich doświadczeń we wznoszeniu fortyfikacji – techniczną charakterystykę umocnień RRU, a także ich dalsze losy, aż po czasy nam współczesne.

Jak podkreślają autorzy, umocnienia RRU już w 1941 r., po przesunięciu się frontu na wschód, zostały uznane za godne zainteresowania i szczegółowo przeanalizowane przez specjalistów niemieckich. Zachowane do dziś, pomimo zniszczeń i bezmyślnej dewastacji, schrony RRU są wielką atrakcją turystyczną, choć wymagają uporządkowania.

W monografii przedstawiono też działania NKWD oraz Armii Czerwonej w strefie przygranicznej na odcinku od Radymna do Krystynopola w latach 1939-1941, a także walki o ten obszar po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej. Autorzy zweryfikowali również niektóre dotychczasowe ustalenia przebiegu pierwszych dni tej wojny.

Monografię uzupełnia aneks, w który znalazły się relacje i kronikarskie zapiski świadków wydarzeń, zestawienia cywilnych ofiar wojny niemiecko-radzieckiej w powiatach lubaczowskim, tomaszowskim i jarosławskim, a także wykazy schronów w poszczególnych punktach oporu. Korzystanie z książki ułatwiają indeksy osób i nazw geograficznych, wykazy użytych skrótów, tabel, map, ilustracji i fotografii (nota bene unikatowych, dotychczas w większości niepublikowanych i bardzo interesujących).

Zapraszamy zatem do udziału w promocjach najnowszej monografii IPN, podczas których można będzie spotkać się z autorami W cieniu „Linii Mołotowa”, wziąć udział w dyskusji i nabyć książkę.