11 listopada – obchody 108. rocznicy odzyskania przez Polskę Niepodległości.
11 listopada jest datą symboliczną, to tego dnia w 1918 roku Józef Piłsudski objął naczelne dowództwo nad wojskami polskimi. Rocznicę tego wydarzenia obchodzimy jako narodowe święto, przywołując odzyskanie niepodległości po 123 latach zaborów.
Wtedy, ponad sto lat temu, nie było to takie oczywiste. Różne ośrodki polskiej władzy – Rada Regencyjna, Polska Komisja Likwidacyjna, Tymczasowy Rząd Ludowy Republiki Polskiej Ignacego Daszyńskiego – które kolejno podporządkowywały się Józefowi Piłsudskiemu, kontrolowały jedynie część, żeby nie powiedzieć skrawek tych ziem, które potem stały się niepodległą II Rzeczpospolitą. Kilka dni później, 16 listopada, Józef Piłsudski pisał:
„Jako Wódz Naczelny Armii Polskiej, pragnę notyfikować rządom i narodom wojującym i neutralnym istnienie Państwa Polskiego Niepodległego, obejmującego wszystkie ziemie zjednoczonej Polski.”
Jednak walki o granice trwały do 1921 r. 11 listopada jest więc początkiem trwającej kilka lat drogi, na której końcu było państwo polskie o ukształtowanym terytorium.
11 listopada stał się oficjalnie świętem narodowym dopiero dzięki ustawie z kwietnia 1937 r., zatem – wbrew temu, co się często na ten temat sądzi – przed wybuchem II wojny światowej formalnie obchodziliśmy to święto raptem dwa razy. Jednak już wcześniej było ono zakorzenione w społecznej świadomości i celebrowane na mocy zwyczaju, a nie ustawy. Do 1936 r. zazwyczaj jako święto wojskowe, chociaż po przewrocie majowym 1926 r. nadawano mu już charakter uroczystości państwowych.
***
Zapraszamy na jutrzejsze wydarzenia z udziałem Instytutu Pamięci Narodowej.
Główne uroczystości 11 listopada 2026 r., Warszawa – udział kierownictwa IPN w centralnych obchodach Narodowego Święta Niepodległości:
- godz. 9.00, Warszawa – udział przedstawicieli IPN we Mszy św. w intencji Ojczyzny w Świątyni Opatrzności Bożej
- godz. 11.45, Warszawa – udział przedstawicieli IPN w Uroczystej Odprawie Wart przed Grobem Nieznanego Żołnierza dla uczczenia Narodowego Święta Niepodległości (Plac Piłsudskiego)
***
11 listopada 2026 r., Rzeszów
- godz. 10.00, Rzeszów – uroczystości miejskie rozpoczną się Mszą Świętą w Bazylice Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Rzeszowie, po której nastąpi uroczysty przemarsz pod Pomnik Marszałka Józefa Piłsudskiego na Plac Wolności. Tam odbędzie się część oficjalna oraz wspólne śpiewanie pieśni patriotycznych. Weźmie w nich udział delegacja Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie
11 listopada 2026 r., Żurawica
- godz. 8.00, Żurawica – uroczystości rozpoczną się Mszą Świętą w kościele pw. św. Andrzeja Boboli w Żurawicy Górnej, po jej zakończeniu uczestnicy uroczystości przemaszerują pod tablicę upamiętniającą 100-lecie odzyskania niepodległości, gdzie odbędzie się cześć patriotyczna obchodów, Apel Pamięci, salwa honorowa, złożenie kwiatów przy udziale Harcerskiej Orkiestry Dętej Hufca Ziemi Przemyskiej w Żurawicy. W uroczystości weźmie udział dr hab. Dariusz Iwaneczko, dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie
11 listopada 2026 r., Dynów
- godz. 11.00, Dynów – uroczystości rozpoczną się Mszą Świętą za Ojczyznę w kościele pw. św. Wawrzyńca w Dynowie. Po jej zakończeniu nastąpi przemarsz na rynek, gdzie zostaną złożone kwiaty i wieńce. Następnie uczestnicy przemaszerują ulicami miasta, by wspólnie wziąć udział w dalszej części obchodów w murach Publicznej Szkoły Podstawowej nr 1 w Dynowie. W uroczystości weźmie udział dr Tomasz Bereza z Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie