English version
X edycja edukacyjnego rajdu motocyklowego – odcinek specjalny – „Śladami gen. Stanisława Maczka – z Podkarpacia do Małopolski”.
W pierwszy dzień X edycji edukacyjnego rajdu motocyklowego – w tym roku na odcinku specjalnym śladami gen. Stanisława Maczka – z Podkarpacia do Małopolski był kontynuacją tematyki zeszłorocznej, kiedy to podróżowano przez teren województwa podkarpackiego.
W rajdzie wzięlo udział około 140 uczestników. Organizatorem instytucjonalnym wydarzenia jest Instytut Pamięci Oddział w Rzeszowie, a wsparcia udzielili 11 Małopolska Brygada Obrony Terytorialnej, 3 Podkarpacka Brygada Obrony Terytorialnej, Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Krakowie, na czele z Cecylią Radoń, zastępcą dyrektora krakowskiego IPN oraz wójt Gminy Jordanów. Wydarzenie objęte zostało patronatem honorowym Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ministra Lecha Parella. Koncepcja i realizacja tego wydarzenia, to od lat zasługa dr Małgorzaty Waksmundzkiej-Szarek z rzeszowskiego IPN.
Oficjalne otwarcie rajdu odbyło się w Wysokiej, podczas którego dr Małgorzata Waksmundzkiej-Szarek, która odebrała od szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, ministra Lecha Parelli medal „Pro Bono Poloniae”, dekoracji dokonał płk. Artur Frączek, dyrektor Departamentu Uroczystości Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
W uroczystości uczestniczyli: marszałek województwa podkarpackiego Władysław Ortyl, Grzegorz Wołczański, burmistrz Rymanowa, wójt Gminy Jordanów Artur Kudzia wraz z jednostkami organizacyjnymi gminy, burmistrz Gminy Mszana Dolna Mirosław Cichorz, płk dypl. Tomasz Łysek, dowódca 11 Małopolskiej Brygady Obrony Terytorialnej, zastępca dowódcy 114 batalionu lekkiej piechoty z Limanowej mjr Mariusz Dominik, 3 Podkarpacką Brygadę Obrony Terytorialnej reprezentował mjr Mariusz Charchut.
Obecni byli także Franciszek Tereszkiewicz, kanclerz Państwowej Akademii Nauk Stosowanych w Krośnie, dyrektor Zespołu Szkół Elektronicznych i Ogólnokształcących w Krośnie Marek Kubit praz przedstawiciele Stowarzyszenia Rodzin 1 Polskiej Dywizji Pancernej z Krosna. Przewodniczący Rady Gminy Jordanów Zdzisław Filipek, prezes Związku Podhalan Oddział w Wysokiej Zbigniew Bednarczyk, przedstawiciele służb mundurowych OSP Wysoka, KGW „Wysocanki” oraz proboszcz parafii pw. Nawiedzenia NMP ks. Dariusz Miszczak.
Po uroczystym rozpoczęciu rajdu udano się na znajdujący się w pobliżu cmentarz wojenny z 1939 r. w Wysokiej, gdzie spoczywają żołnierze Wojska Polskiego, którzy zginęli w pierwszych dniach września 1939 r. w Wysokiej i jej okolicach: w Spytkowicach, Skawie, Naprawie i Skomielnej Białej. Cmentarz ten jest jednym z największych, a zarazem jednym z dwóch samodzielnych miejsc pochówku żołnierzy Wojska Polskiego poległych we wrześniu 1939 r. w granicach obecnego województwa małopolskiego. Bój obronny stoczony 2 września 1939 r. w rejonie miejscowości Wysoka był jednym z największych starć oddziałów Wojska Polskiego z niemieckimi jednostkami, które dokonały agresji w południowej części Polski. Zapoczątkowały je walki prowadzone pierwszego dnia wojny przez oddziały osłonowe Straży Granicznej i Korpusu Ochrony Pogranicza, natomiast obrona kluczowego rejonu Wysokiej stanowiła jego najważniejszy epizod i w historiografii nazywana jest często bitwą pod Jordanowem. To właśnie w okolicach tej miejscowości, w 1939 r. walki osiągnęły największą intensywność i najwyższe były też straty po obu stronach. Po wycofaniu się z ufortyfikowanego niedługo przed wojną przedpola Jordanowa i Chabówki polskie zgrupowanie, dowodzone przez płk. dypl. Stanisława Maczka, przeszło płynnie do działań opóźniających w Beskidzie Wyspowym.
Pierwszy dzień rajdu zakończyła wspólna Msza święta i spotkanie integracyjne, na którym prezentowano filmy z innych rajdów z udziałem niektórych uczestników - do miejsc związanych z gen. Stanisławem Maczkiem znajdujących się poza granicami naszego kraju.
Drugi dzień rajdu miał charakter bardziej indywidualny, gdzie wspólne spotkanie poprzedziło zwiedzanie okolicznych terenów w mniejszych grupach. Na ostatni punkt wyznaczony przez organizatora w zamku w Nowym Wiśniczu dotarła większa część uczestników.
Tam podsumowano dwudniowy przejazd i rozmawiano o planach na kolejne edycje rajdu. Wszystkim uczestnikom X jubileuszowej edycji serdecznie dziękujemy, a zainteresowanych kolejnymi zapraszamy do kontaktu z dr Małgorzatą Waksmundzka-Szarek w przyszłym roku w maju.