44. rocznica wprowadzenia stanu wojennego w Polsce.
Rzeszowskie obchody rozpoczęły 12 grudnia 2025 r. o godz. 12:00 Mszą Świetą w intencji ofiar stanu wojennego. Po jej zakończeniu zgromadzeni uczestnicy obchodów oraz delegacje złożyli wieńce i zapalili znicze pod Krzyżem Misyjnym koło kościoła farnego. Rzeszowska Fara w stanie wojennym była miejscem, gdzie ludzie spotykali się, by manifestować swoje przywiązanie do Boga i Ojczyzny, przeciwstawiając się systemowi i zniewoleniu.
Wiązanki kwiatów zostały złożone równiez pod tablicą „Znanym i Nieznanym Ludziom Solidarności w dowód dumy i pamięci” przy ulicy Matuszczaka.
W związku z rocznicę wprowadzenia w Polsce stanu wojennego Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie zaplanował następujące wydarzenia:
- 12 XII 2025 r. delegacja Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie wzięła udział w rzeszowskich obchodach rocznicy wprowadzenia stanu wojennego
- 13 XII 2025 r. – odbyła się kampania społeczna „Ofiarom stanu wojennego zapal Światło Wolności”
- 13 XII 2025 r. o godz. 15:00 w Sali Gobelinowej Muzeum Historycznego w Sanoku odbyła się konferencja upamiętniająca ofiary stanu wojennego w Sanoku, poświęcona 45. rocznicy powstania NSZZ „Solidarność” i 44. wprowadzenia stanu wojennego w Polsce. Jednym z prelegentów będzie dr Artur Brożyniak z OBBH IPN w Rzeszowie, który przedstawił wykład: Początki NSZZ „Solidarność” w Sanoku
- 13 XII 2025 r. w związku z rocznicą wprowadzenia stanu wojennego pracownicy Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Rzeszowie zapalili znicze na mogiłach ofiar stanu wojennego w ramach akcji „Ofiarom Stanu Wojennego Zapal Znicz Wolności”: Mieczysław Rokitowski - Przemyśl, Stanisław Kot - Rudna Wielka
W nocy z 12 na 13 grudnia 1981 r. na terytorium całego kraju wprowadzono stan wojenny.
Decyzję o jego wprowadzeniu starano się zalegalizować antydatowanym Dekretem Rady Państwa z 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym i Uchwałą Rady Państwa w sprawie wprowadzenia stanu wojennego ze względu na bezpieczeństwo państwa. Uzasadniano go potrzebą przeciwdziałania chaosowi i anarchii wywołanych postępowaniem radykalnych działaczy „Solidarności”. W intencji władz komunistycznych leżało zahamowanie wolnościowego zrywu Polaków i niedopuszczenie do demontażu systemu totalitarnego w Polsce. Do operacji wprowadzenia stanu wojennego użyte zostały: Ludowe Wojsko Polskie, Milicja Obywatelska i Służba Bezpieczeństwa. We wszystkich województwach ustanowiono komisarzy wojskowych, będących pełnomocnikami Komitetu Obrony Kraju.
Działania operacyjne na terenie czterech województw Polski południowo-wschodniej przebiegały podobnie, jak w całym kraju. Funkcjonariusze SB i MO włamali się do siedzib Zarządów Regionów oraz Komisji Zakładowych, skąd wynieśli dokumenty oraz większość sprzętu, demolując przy okazji lokale. Największe, kluczowe zakłady pracy zostały zmilitaryzowane, a kontrolę nad nimi przejęli delegowani komisarze wojskowi. Równocześnie z wprowadzeniem stanu wojennego realizowano zaplanowane i przygotowane przez komunistyczny aparat bezpieczeństwa operacje „Klon”, „Jodła” i „Azalia”. W ramach operacji „Klon” SB przeprowadziła rozmowy ostrzegawcze z działaczami „Solidarności”. Kryptonimem „Jodła” nazwano akcję internowania wytypowanych przez bezpiekę osób. Już pierwszej nocy, na terenie dzisiejszego Podkarpacia internowano ich ok. 340 (w okresie całego stanu wojennego ok. 445). Celem operacji „Azalia” było zablokowanie łączności telefonicznej. W całym kraju przerwano nadawanie audycji radia i telewizji. 13 grudnia 1981 r. nadawano jedynie telewizyjne oświadczenie gen. Wojciecha Jaruzelskiego, przewodniczącego powołanej dzień wcześniej Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego – niekonstytucyjnego organu tworzonego przez wyższych oficerów LWP. Zawieszono wydawanie większości gazet.
W Polsce południowo–wschodniej ukazywały się tylko „Nowiny” – organ prasowy Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Rzeszowie. Wprowadzono cenzurę korespondencji. Od godziny 22:00 do 6:00 obowiązywała godzina milicyjna. Na ulicę wyszły patrole wojskowe. Zawieszono działanie związków zawodowych i wielu organizacji społecznych. Zawieszona została m.in. działalność szkół, placówek kultury, a także organizacji sportowych i turystycznych. Za złamanie przepisów dekretu o stanie wojennym i innych zarządzeń władz groziły surowe kary, do kary śmierci włącznie, które miały orzekać sądy wojskowe w trybie doraźnym.