Instytut Pamięci Narodowej - Rzeszów

https://rzeszow.ipn.gov.pl/pl8/aktualnosci/229614,Uroczystosc-wreczenia-odznaczen-panstwowych-Krzyzy-Wolnosci-i-Solidarnosci-dzial.html
07.03.2026, 05:44

Uroczystość wręczenia odznaczeń państwowych Krzyży Wolności i Solidarności działaczom opozycji niepodległościowej z lat 1956 -1989 – Rzeszów, 11 września 2025

11 września 2025 roku zastępca prezesa IPN dr Mateusz Szpytma wręczył w Rzeszowie odznaczenia przyznane przez Prezydenta RP działaczom opozycji antykomunistycznej.

11.09.2025

W imieniu Prezydenta RP Andrzeja Dudy zastępca prezesa IPN dr Mateusz Szpytma dokonał aktu dekoracji dwóch działaczy Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz uhonorował Krzyżem Wolności i Solidarności dwudziestu trzech działaczy opozycji antykomunistycznej z regionu. 

– Instytut Pamięci Narodowej jest tą instytucją, która w państwie polskim odpowiada za pamięć narodową. Za to, aby przypominać o polskich bohaterach, aby przypominać tych, którzy zginęli za naszą ojczyznę. Czynimy to na różne sposoby, ale nie bylibyśmy w stanie dotrzeć do wielu osób oraz nie bylibyśmy w stanie zrealizować swojego programu, gdybyśmy nie mieli sprzymierzeńców. Takimi sprzymierzeńcami jesteście Wy – dzisiaj odznaczeni.

– zwrócił się do zebranych dr Mateusz Szpytma. 

Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski

  1. Stanisław August Karnaś
  2. Czesław Władysław Nowak

Odznaczeni Krzyżem Wolności i Solidarności:

  1. Jan Stanisław Dawidowski
  2. Zbigniew Dyjak
  3. Ewa Maria Ekiert
  4. Jan Ekiert
  5. Stanisław August Karnaś
  6. Mirosław Piotr Kocik
  7. Jan Kopka
  8. Józef Kuduk
  9. Tadeusz Kuras
  10. Jerzy Ryszard Lorenc
  11. Leokadia Barbara Mielec
  12. Andrzej Antoni Nowak
  13. Czesław Władysław Nowak
  14. Jerzy Nowak
  15. Marek Andrzej Piechaczek
  16. Halina Ewa Rogozińska
  17. Krzysztof Janusz Szczurko
  18. Stanisław Jan Szydło
  19. Zbigniew Witusik

pośmiertnie

  1. Kazimierz Maczurad – odznaczenie odbrał brat Andrzej Maczurad
  2. Franciszek Marian Mazur – odznaczenie odbrała siostra Aleksandra Radłowska
  3. Jan Mizera – odznaczenie odbrała córka Dorota Fronc
  4. Grzegorz Wojciech Wojturski – odznaczenie odbrał syn Krzysztof Wojturski

Uroczystoć rozpoczęła się odśpiewaniem hymnu państwowego, gości powitał dr hab. Dariusz Iwaneczko, dyrektor IPN Oddział w Rzeszowie. Na uroczystości był obecny wicemarszałek województwa podkarpackiego dr Karol Ożóg, Bogumiła Stec-Świderska, zastępca przewodniczącego Zarządu Regionu Rzeszowskiego NSZZ „Solidarność” w Rzeszowie, Marek Jurczak, zastępca Przewodniczącego Zarządu Regionu Podkarpacie NSZZ „Solidarność” w Krośnie, członkowie Wojewódzkiej Rady Konsultacyjnej do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej oraz Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych w Rzeszowie: Andrzej Barwiński, Jan Kot, Adam Śnieżek, Janusz Trybus. Byli także przedstawiciele Stowarzyszenia Osób Represjonowanych w Stanie Wojennym Województwa Podkarpackiego: Elżbieta Markowicz, Wanda Minicka-Wojturska i Stanisława Starzak. Krośnieńskie Stowarzyszenie Działaczy Opozycji Antykomunistycznej i Osób Represjonowanych reprezentował przewodniczący Jerzy Nowak, który zabrał głos. W imieniu osób odznaczonych podziękowania złożył Czesłąw Nowak. 

Gośćmi honorowymi były osoby odznaczone – działacze opozycji niepodległościowej i opozycji antykomunistycznej wraz z rodzinami. 

***

Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski jest przyznawany na podstawie art. 138 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz ustawy o orderach i odznaczeniach (obecnie ustawa z 16 grudnia 2022 r.) przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, za wybitne zasługi dla Państwa i społeczeństwa. 

Krzyż Wolności i Solidarności został ustanowiony przez parlament Rzeczypospolitej Polskiej 5 sierpnia 2010 r., równocześnie z aktem restytucji Krzyża Niepodległości, do którego chlubnych tradycji nawiązuje. Po raz pierwszy przyznano go w czerwcu 2011 r. przy okazji obchodów 35. rocznicy protestów społecznych w Radomiu. Krzyż nadawany jest przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, działaczom opozycji wobec dyktatury komunistycznej, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie praw człowieka w PRL. Krzyże Wolności i Solidarności nadawane są działaczom opozycji antykomunistycznej z lat 1956-1989.