Instytut Pamięci Narodowej - Rzeszów

https://rzeszow.ipn.gov.pl/pl8/aktualnosci/221850,Narodowy-Dzien-Pamieci-o-Ofiarach-Niemieckich-Nazistowskich-Obozow-Koncentracyjn.html
08.03.2026, 01:01

Narodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady – Jarosław, 13 czerwca 2025

W 2006 roku Sejm RP ustanowił 14 czerwca Narodowym Dniem Pamięci Ofiar Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych, równocześnie wezwał władze państwowe i samorządowe do podejmowania inicjatyw upamiętniających ofiary II wojny światowej, w szczególności niemieckich obozów koncentracyjnych i niemieckich obozów zagłady, oraz polski wkład w walkę z niemiecką ideologią narodowego socjalizmu.

13.06.2025

Dzisiaj obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady oraz 85. rocznicę pierwszego transportu Polaków, polskich więźniów politycznych z Tarnowa do niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz.

13 czerwca, w Jarosławiu odbyły się uroczystości upamiętniające 85. rocznicę wywiezienia przez Niemców pierwszych mieszkańców miasta do niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz. To jedno z najboleśniejszych wydarzeń w historii lokalnej społeczności, które wciąż pozostaje żywe w pamięci potomków ofiar i świadków tamtych dni.

W miejscu pamięci przy dworcu PKP, gdzie znajduje się tablica poświęcona więźniom z powiatu jarosławskiego deportowanym do niemieckich obozów koncentracyjnych, zgromadzili się przedstawiciele władz samorządowych, duchowieństwa, poczty sztandarowe jarosławskich szkół, młodzież oraz rodziny ofiar.

Złożono kwiaty, odśpiewano hymn narodowy i odmówiono modlitwę. Mundurowi odczytali apel pamięci oraz wykonali salwę honorową. Wydarzeniu towarzyszyła wojskowa asysta honorowa z 14. Dywizjonu Artylerii Samobieżnej im. gen. bryg. Wacława Wieczorkiewicza.

13 czerwca 1940 roku z Jarosławia do Auschwitz wywieziono m.in. uczniów jarosławskich szkół – w tym I i II Gimnazjum oraz ówczesnej szkoły budowlanej. Wielu z nich nie wróciło – zginęli w obozie, który stał się największym cmentarzem ofiar niemieckiego terroru. Inni, którzy przeżyli, stali się „strażnikami pamięci” świadkami tragedii, których dziś już niemal nie ma wśród nas – mówiła w swoim wystąpieniu Iwona Zelwach, prezes Jarosławskiego Stowarzyszenia „Ocalić przeszłość dla przyszłości”.

Na zakończenie obchodów odbyło się widowisko historyczne „Miłość w piekle Auschwitz” w Jarosławskim Ośrodku Kultury i Sztuki, w którym wystąpili uczniowie Budowlanki z Jarosławia oraz Przemyskie Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej X D.O.K.

W wydarzeniu uczestniczyli dr Tomasz Bereza, historyk z IPN i Hubert Bury, naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Rzeszowie. 

Organizatorami obchodów byli: Starosta Powiatu Jarosławskiego oraz Jarosławskie Stowarzyszenie „Ocalić Przeszłość dla Przyszłości”.