10 lutego 1940 r. Sowieci wywieźli Polaków ze wschodnich województw II RP, zajętych po 17 września 1939 r. przez Armię Czerwoną. W straszliwych warunkach, na mrozie dochodzącym do minus 40 stopni, naszych obywateli wysłano w podróż przez tysiące kilometrów w bydlęcych wagonach, bez jedzenia, picia i zachowania elementarnej higieny. Na nieludzką ziemię do niewolniczej pracy trafiły m.in. rodziny urzędników, ziemian i osadników wojskowych.
Obchody w Rzeszowie zorganizowali Związek Sybiraków Oddział w Rzeszowie i X Liceum Wojskowe im. Sybiraków w Rzeszowie przy wsparciu Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie.
Uroczystości rozpoczęła Msza Święta w intencji ofiar oraz ocalonych z zesłania w dolnym kościele rzeszowskiej katedry pod przewodnictwem bp. Jana Wątroby, ordynariusza diecezji rzeszowskiej, homilię wygłosił ks. Władysław Jagustyn, kapelan Sybiraków. Obchody 85. rocznicy pierwszej masowej deportacji Polaków na „nieludzką ziemię” połączone były ze ślubowanie kadetów klas pierwszych X Liceum Wojskowego im. Sybiraków.
Podczas uroczystości wręczono medale „Za zasługi dla Rzeszowskiego Oddziału Związku Sybiraków” ustanowione w 35. rocznicę jego powstania.
Medale wręczył Józef Sieńko, prezes Zarządu Rzeszowskiego Oddziału Związku Sybiraków w asyście wiceprzewodniczącego Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w Rzeszowie asp. szt. Tomasza Wosia.
Medale otrzymali:
- dr Ewa Leniart - poseł na Sejm RP
- Józef Jodłowski - senator RP
- dr hab. Dariusz Iwaneczko - dyrektor IPN Oddział w Rzeszowie
- dr Marcin Bukała - naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Rzeszowie
- Hubert Bury - naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Rzeszowie
- Grzegorz Leszczyński - pracownik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa w Rzeszowie
- Mariusz Małachowski - członek Stowarzyszenia Odra - Niemen
Spcjalnym podziękowaniem prezez Józef Sieńko wyróżnił Adriannę Sulimirską oraz społeczność Szkoły Podstawowej im. Sybiraków w Nawsiu, za utrwalanie historii zsyłek Polaków na Sybir podczas III Wojewódzkiego Międzypokoleniowego Spotkania Upamiętniającego losy Zesłańców Sybiru deportowanych w latach 1940-1956 na Sybir i do Kazachstanu.
Podczas uroczystości były okolicznościowe przemówienia, dr hab. Dariusz Iwaneczko, dyrektor IPN w Rzeszowie, zwrócił sie do kadetów X Liceum Wojskowe im. Sybiraków w Rzeszowie:
...przypomniał historię przemyskiego pisarza Przemysława Bystrzyckiego, którego rodzina doświadczyła skutków agresji ze strony okupanta, podobnie jak mieszkańcy ówczesnego polskiego pogranicza. Ta inteligencka rodzina w 1940 roku została zesłana do Kazachstanu, Przemysław jego trzy siostry, mama i babcia. Ojciec, były prezydent Przemyśla, mjr Tadeusz Bystrzycki zginął w zbrodni katyńskiej. Przemysław Bystrzycki zbiegł z zsyłki, trafił do Korpusu kadetów przy 2 Korpusie gen. Władysława Andersa, tam ukończył gimnazjum, zdał maturę, wstąpił do wojska i przeszedł szkolenie cichociemnych. W 1940 roku jako jeden z ostatnich został zrzucony na Podhale, jako żołnierz Armii Krajowej, cichociemny. Aresztowany przez UB, osadzony wyszedł na wolność.
Dzisiaj możemy czytać jego książki. Jego babcia i mama nie wróciły, powróciły trzy siostry, jedna Zofia z Armię Berlinga, była później wojującą pisarką komunistyczną. Takie były losy polskich rodzin, polska historia, mielona przez tryby barbarzyńskiej polityki Związku Sowieckiego, której celem była eksterminacja najlepszych warstw narodu polskiego.
Ale zawsze jest nadzieja, która towarzyszyła kadetowi Przemysławowi Bystrzyckiemu, który pisząc swoją książkę „Płynie rzeka płynie” powiedział – rzeka niesie wszystko, żal, ból, rozpacz, ale niesie też nadzieję i Wy jesteście tą nadzieją...
Na zakończenie uroczystości złożono wieńce i zapalono znicze pod tablicą „Pamięci Polaków zesłanych na Sybir” ufundowaną przez Związek Sybiraków Oddział w Rzeszowie, zaprojektowana przez Zofię Mitał-Szczepańską. Tablica zawiera wizerunek Matki Bożej Sybiraków oraz listę miejsc zesłań Polaków na Sybir. Tablica ta została odsłonięta i poświęcona przez Ojca św. Jana Pawła II w czasie konsekracji kościoła w 1991 r.