3 lutego 2025 r. w Muzeum Narodowym Ziemi Przemyskiej odbyła się projekcja filmu „Trzy śmierci Meriana Coopera”.
W spotkaniu uczestniczyła młodzież z I Liceum Ogólnokształcącego im. Juliusza Słowackiego w Przemyślu wraz z dyrekcją szkoły oraz zaproszeni goście. Spotkanie miało charakter otwarty.
Zebranych powitał Jan Jarosz, dyrektor Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej, dr hab. Dariusz Iwaneczko, dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie.
W tematykę spotkania wprowadził dr Lucjan Fac, wicedyrektor Muzeum Narodowego Ziemi Przemyskiej, a wprowadzenie do filmu, przedstawiające historię Meriana Coopera, w sposób nietuzinkowy zaprezentował dr hab. Krzysztof Mroczkowski, historyk, zastępca dyrektora Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie.
Merian Caldwell Cooper był podpułkownikiem pilotem Wojska Polskiego w latach 1919-1920, a podczas wojny polsko-bolszewickiej walczył w 7. Eskadrze Myśliwskiej im. Tadeusza Kościuszki. Był także wybitnym filmowcem, reżyserem i scenarzystą, producentem 62 filmów, laureatem Oscara w 1952 r. za twórczy wkład w sztukę filmową.
Wydarzeniu towarzyszyła wystawa „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności“ przygotowana przez Instytut Pamięci Narodowej, po której oprowadził uczestników spotkania dr Marcin Bukała, naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Rzeszowie.
Przez tytułowe „Szlaki Nadziei”
…należy rozumieć zbiorowe peregrynacje obywateli polskich w latach II wojny światowej – o charakterze zarówno wojskowym, jak i cywilnym – którym przyświecała myśl o przywróceniu wolności Polsce i światu zniewolonym przez III Rzeszę i jej sojuszników, związane z działalnością legalnych władz Rzeczypospolitej.Wystawa ma na celu upamiętnienie wysiłku Polskich Sił Zbrojnych podczas II wojny światowej oraz losy ludności cywilnej ewakuowanej z ZSRS wraz z armią gen. Andersa. Podczas II wojny światowej polscy żołnierze walczyli na wszystkich jej frontach w obronie godności i wolności oraz w imię solidarności z innymi zniewolonymi narodami. Chcemy przypomnieć bohaterskie czyny naszych lotników w Bitwie o Anglię, zapomnianych polskich żołnierzy spod Tobruku, Narwiku czy Monte Cassino.
Pretekstem do opowiedzenia o polskiej historii w Polsce oraz w ponad 50 krajach na całym jest wystawa składająca się z dwóch części: ogólnej opowiadającej odyseję Polaków podczas II wojny światowej oraz części lokalnej. Wystawa została przetłumaczona na ponad 20 języków świata i zaprezentowana na 6 kontynentach. Syntetyczna forma wystawy i zdjęcia koloryzowane w konsultacji z historykami zachęcają do zapoznania się z naszą historią. Ważną częścią wystawy jest też jej lokalny charakter, zawiera lokalną ekspozycję dedykowaną miejscowej społeczności i przedstawiająca polskich bohaterów. Do dziś ludność Belgii czy Holandii pamięta żołnierzy 1 Dywizji Pancernej. W trakcie walk o Ypres gen. Stanisław Maczek wydał rozkaz zakazujący prowadzenia ognia artyleryjskiego podczas walk o miasta, dzięki któremu cywilna ludność Belgii i Holandii nie straciła życia i dobytku. Takich historii jest dużo więcej.
Cały projekt „Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności“ można śledzić także na portalu szlakinadziei.ipn.gov.pl.
Spotkanie było jedną z wielu inicjatyw organizowanych przez Instytut Pamięci Narodowej wspólnie z Muzeum Narodowym Ziemi Przemyskiej.