Instytut Pamięci Narodowej w Rzeszowie

7 grudnia 2024 r. w Błażowej odbyła się konferencja popularno-naukowa poświęcona pamięci ks. Michała Pilipca, kapłana diecezji przemyskiej, kapelana Armii Krajowej, jednego z pierwszych ofiar Urzędu Bezpieczeństwa wśród duchowieństwa.

Konferencja pod hasłem „Ks. Michał Pilipiec – bezkompromisowy w służbie Bogu i w walce o wolność”  została zorganizowana  w 80. rocznicę jego śmierci. 

Obchody rozpoczęły Msza św. w kościele pw. św. Marcina w Błażowej pod przewodnictwem bp. Krzysztofa Chudzio, biskupa pomocniczego archidiecezji przemyskiej, homilię wygłosił ks. dr hab. Jan Twardy, rodak z błażowskiej parafii, wykładowca homiletyki w Wyższym Seminarium Duchownym w Przemyślu.

Po Mszy świętej zebrani udali się do auli Zespołu Szkół w Błażowe, gdzie miała miejsce konferencja popularno-naukowa, gdzie zebranych powitała  dr Małgorzata Kutrzeba, prezes Towarzystwa Miłośników Ziemi Błażowskiej i główna organizatorka konferencji. 

Otwarcie konferencji dokonał ks. prof. dr hab. Jan Twardy, jeden z jej pomysłodawców. 

W wydarzeniu uczestniczył dr Mateusz Szpytma, wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej. W swoim wystąpieniu przypomniał losy ks. Michała Pilipca i nawiązał do historii męczeńskiej śmierci przez funkcjonariuszy komunistycznych bł. ks. Jerzego Popiełuszki. Obchody 40. rocznicy jego śmierci obchodzimy także w tym roku. 

Łączy ich posługa na rzecz potrzebujących, oddanie Chrystusowi i Ojczyźnie. Obaj – ks. Pilipiec i ks. Popiełuszko – posługiwali tym, którzy byli w wielkiej potrzebie i toczyli bój o niepodległość Polski. Obaj zapłacili za to życiem.

Podczas konferencji swoje referaty wygłosili: dr hab. Mariusz Krzysztofiński pt. „Ks. Michał Pilipiec – kapłan, patriota, ofiara komunizmu”, ks. dr hab. Waldemar Janiga „Ks. Michał Pilipiec – sylwetka duchowa kapłana”, prof. dr hab. Grzegorz Ostasz „Rola Kapelana w działalności placówki konspiracji niepodległościowej”, ks. dr Witold Burda „Szczyt świętości – teologia męczeństwa”, dr Małgorzata Kutrzeba „Pamięć historyczna o ks. Michale Pilipcu w Błażowej”.

W końcowej części konferencji Jan Kozubek zaprezentował fragmenty filmu dokumentującego pogrzeb ks. Michała Pilipca, który odbył się w Błażowej w 1977 r., a który wówczas został nakręcony przez błażowianina, mieszkającego w Stanach Zjednoczonych, Bronisława Panka. Miały miejsce także wspomnienia mieszkańców Gminy Błażowej oraz dyskusja i podziękowania.

Podczas wizyty w Błażowej dr Mateusz Szpytma, wiceprezes IPN wraz z dr Ewą Leniart, posłem na Sejm RP złożyli wieniec w kaplicy cmentarnej, w której spoczywają doczesne szczątki ks. Michała Pilipca oraz zapalili znicze na mogile żołnierzy Armii Krajowej poległych w walce z okupantem. Prezes miał okazję zobaczyć także mural przedstawiający ks. Michała Pilipca oraz żołnierzy Armii Krajowej, namalowany na budynku Szkoły Podstawowej im. Armii Krajowej w Błażowej Dolnej, który został ufundowany przez rzeszowski Oddział IPN. 

Wczesnym rankiem 8 grudnia 2024 r. w Głogowie Małopolskim został poświęcony, odnowiony krzyż, upamiętniający miejsce śmierci ks. Michała Pilipca i pozostałych ofiar. Na modlitwie wśród licznego duchowieństwa, na czele z ks. prof. dr. hab. Janem Twardym była obecna rodzina ks. Pilipca, Stanisław Kruczek, współorganizator obchodów, dr Małgorzata Kutrzeba, prezes Towarzystwa Miłośników Ziemi Błażowskiej wraz z jego członkami, przedstawiciele władz powiatowych i samorządowych, szkół i lokalnej społeczności. Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie reprezentował dr hab. Mariusz Krzysztofiński, Katarzyna Gajda-Bator i dr Jacek Magdoń także w imieniu Związku Strzeleckiego „Strzelec”.

Podczas uroczystości wartę honorową wystawiła 3 Podkarpacka Brygada Obrony Terytorialnej im. płk. Łukasza Cieplińskiego ze repliką sztandaru Podokręgu AK Rzeszów. W ramach obchodów 8 grudnia w Krasiczynie o godz. 11:00 została odprawiona uroczysta Msza święta rocznicowa.

Ks. Michał Pilipiec urodził się 28 listopada 1912 w Tarnawce. W 1931 r. wstąpił do seminarium duchownego w Przemyślu, w 1936 r. przyjął święcenia kapłańskie. Po wybuchu II wojny światowej aktywnie działał na rzecz wysiedlonych. Od 1940 r. działał w konspiracji, w inspektoracie AK Rzeszów, ukrywał ściganych, organizował komplety w konspiracyjnej Szkole Podchorążych. W 1944 r. uczestniczył w akcji „Burza” na Rzeszowszczyźnie. O poranku 4 grudnia 1944 r. ks. Pilipiec udał się do kościoła parafialnego, aby odprawić roraty. Pod jego nieobecność w pokojach na plebanii przeprowadzono rewizję, podrzucając materiały konspiracyjne oraz broń. Księdza aresztowali funkcjonariusze KW MO w Rzeszowie pod dowództwem szefa Wydziału Śledczego kpt. Zygmunta Bieszczanina bezpośrednio po zakończeniu mszy świętej. Osadzony został wraz z innymi w specjalnym więzieniu utworzonym w prywatnej wilii przy ul. Kraszewskiego 4, a następnie na zamku w Rzeszowie. Po brutalnym śledztwie, 8 grudnia 1944 r. wywieziony z czterema partyzantami: Józefem Batorym, Dminikiem Sobczykiem oraz Michałem Mikulem do lasów głogowskich i rozstrzelany przez funkcjonariuszy KW MO. Spalone ciała miejscowa ludność pochowała w bezimiennej mogile. W marcu 1977 r. dokonano ekshumacji i identyfikacji szczątków pomordowanych. 6 lipca 1977 r. ks. Michał Pilipiec został uroczyście pochowany w kaplicy cmentarnej na cmentarzu parafialnym w Błażowej.

Organizatorzy: Towarzystwo Miłośników Ziemi Błażowskiej, Parafia św. Marcina w Błażowej, Ks. prof. dr hab. Jan Twardy, Stanisław Kruczek – radny Sejmiku Województwa Podkarpackiego, Rodzina ks. Michała Pilipca, Burmistrz Błażowej, Zespół Szkół w Błażowej.