English version
28 listopada 2024 r. w Sali Wielkiej Muzeum - Zamku Tarnowskich odbyło się spotkanie wokół książki „Arystokracja i ziemiaństwo wobec odzyskania niepodległości i budowy zrębów II Rzeczypospolitej (do 1921r.)”.
W wydarzeniu uczestniczył Łukasz Nowak, prezydent Miasta Tarnobrzega, nauczyciele, mieszkańcy miasta oraz młodzież z tutejszych szkół średnich.
Moderatorem dyskusji był dr hab. Dariusz Iwaneczko, dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie, a w rozmowie uczestniczyli dr hab. Tadeusz Zych, dyrektor Muzeum Zamek Tarnowskich w Tarnobrzegu i wykładowca Uniwersytetu Rzeszowskiego, dr Marcin Bukała i dr hab. Mariusz Krzysztofiński, historycy z Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie oraz redaktorzy prezentowanej publikacji.
Publikacja „Arystokracja i ziemiaństwo wobec odzyskania niepodległości i budowy zrębów II Rzeczypospolitej (do 1921r.)”, pod red. Marcin Bukała, Mariusz Krzysztofiński, Tomasz Pudłocki, Rzeszów-Warszawa 2024, jest pokłosiem konferencji, która odbyła się 15 września 2021 r. w Muzeum - Zamek w Łańcucie.
Arystokraci i ziemianie stanowili elitę narodu polskiego, nawet jeśli ich znaczenie słabło w wyniku przemian społeczno-gospodarczych zachodzących w Europie w XIX w. Posiadane przez nich zaplecze ekonomiczne, kontakty międzynarodowe, a także tradycje udziału w życiu publicznym miały ogromne znaczenie dla powrotu Rzeczypospolitej Polskiej na mapę polityczną świata. Celem publikacji jest przedstawienie zaangażowania tych wyższych grup społecznych w procesie odzyskiwania niepodległości i odbudowy struktur państwa polskiego (do 1921 r.). Okazją do podjęcia badań w tym zakresie stała się setna rocznica odrodzenia polskiej państwowości i utworzenia II RP.
Zamek Tarnowskich w Dzikowie – dawna rezydencja hrabiów Tarnowskich jest główną siedzibą Muzeum Historycznego Miasta Tarnobrzega. We jego wnętrzach prezentowane są dzieje rodziny Tarnowskich linii dzikowskiej w latach 1522–1944. Można w nim oglądać bezcenne kolekcje starodruków, rękopisów i dokumentów pochodzących z Biblioteki Dzikowskiej Jana Feliksa Tarnowskiego, m.in. najstarszy zachowany odpis Kroniki Kadłubka, Statuty Wiślickie, czy rękopis Zemsty Aleksandra Fredry. Wśród „białych kruków” znajduje się rękopis „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza. Zwiedzający mogą zobaczyć kaplicę, bibliotekę, garderobę, pokój hrabiego, łazienkę i sypialnię, pokój biały, pokój żółty, salon zwany salą wielką, pokój czerwony i kredens. W ich wnętrzach mieszczą się obrazy z Kolekcji Dzikowskiej Tarnowskich. Do najcenniejszych należą dzieła mistrzów niderlandzkich: portret młodzieńca z warsztatu Rembrandta van Rijna, portret Marii Villiers z warsztatu Antoona van Dycka, Thomasa van Wijcka, Gotfrieda Schalckena. Zobaczyć możne także malarstwo polskie z XIX i XX wieku: Jana Matejkę, Juliusza i Wojciecha Kossaków, Jacka Malczewskiego, Henryka Rodakowskiego, Leona Kaplińskiego, Kazimierza Pochwalskiego.
Aktualnie w Muzeum są prezentowane ryciny dokumentujące zbrojny zryw Polaków z 1830 r. jakim było Powstanie Listopadowe.