English version
25 maja 2024 r. o 21:30, w godzinę śmierci rtm. Witolda Pileckiego w całym kraju zapłonęły znicze pamięci. Inicjatorem wydarzenia jest Instytut Pamięci Narodowej. W Rzeszowie znicze zapłonęły na Osiedlu Franciszka Kotuli, przy Rondzie Rotmistrza Witolda Pileckiego, gdzie 25 maja 2022 r. została odsłonięta tablica informacyjna poświęcona najdzielniejszemu obrońcy Niepodległej oraz w Żyznowie (powiat strzyżowski), w Szkole Podstawowej, której od 2021 roku patronem jest Pilecki.
W szkole młodzież wystawiła wartę honorową wraz ze sztandarem oraz przygotowała gazetkę przypominającą historię swojego patrona.
25 maja 1948 r. o godz. 21.30 komuniści zabili jednego z najdzielniejszych obrońców Niepodległej. Witold Pilecki był żołnierzem Armii Krajowej, organizatorem ruchu oporu w niemieckim obozie koncentracyjnym KL Auschwitz oraz uczestnikiem Powstania Warszawskiego.
Witold Pilecki walczył z bolszewikami, podczas kampanii wrześniowej, a następnie w strukturach Polskiego Państwa Podziemnego. W 1940 r., wykonując misję zleconą przez dowództwo ZWZ, dobrowolnie poddał się aresztowaniu i wywózce do niemieckiego obozu koncentracyjnego KL Auschwitz, by zdobyć informacje o zbrodniach Niemców i zorganizować konspirację niepodległościową. Na skutek zagrożenia dekonspiracją podjął decyzję o ucieczce, którą udało mu się szczęśliwie przeprowadzić.
W 1944 r. walczył w powstaniu warszawskim, w zgrupowaniu Chrobry II. Od 1945 r. służył w 2. Korpusie Polskim we Włoszech, skąd – decyzją gen. Władysława Andersa – wrócił do Polski, by odtworzyć rozbite po działaniach wojennych struktury wywiadowcze, działające dla Rządu RP na uchodźstwie. Został aresztowany w maju 1947 r., osadzony w areszcie śledczym przy ul. Rakowieckiej w Warszawie i poddany okrutnemu śledztwu. Mimo tortur do końca zachował żołnierską postawę.
Proces przed komunistycznym sądem trwał dwa tygodnie. Rtm. Pilecki i jego podwładni zostali skazani za „szpiegostwo”. Orzeczono trzy kary śmierci i kilka długoletniego więzienia. Rotmistrz został zamordowany 25 maja 1948 r. strzałem w potylicę. Ciało złożono w nieoznaczonym miejscu na warszawskich Powązkach.
Do 1989 r. informacje o dokonaniach i losie Witolda Pileckiego podlegały ścisłej cenzurze. W lipcu 2006 r. prezydent Lech Kaczyński, w uznaniu zasług Witolda Pileckiego i jego oddania sprawom ojczyzny, odznaczył go pośmiertnie Orderem Orła Białego. W 2013 r. został pośmiertnie awansowany na pułkownika.
W godzinie śmierci Rotmistrza oddaliśmy mu hołd w miejscu jego kaźni – dawnym więzieniu mokotowskim, gdzie obecnie funkcjonuje Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL. Głównym punktem obchodów były wieczorne uroczystości przy Ścianie Śmierci, w jednym z miejsc, w którym w latach stalinizmu komunistyczni oprawcy rozstrzeliwali swe ofiary. Rotmistrza uczcili m.in. jego córka Zofia Pilecka-Optułowicz i zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Krzysztof Szwagrzyk.
Wcześniej w intencji zamordowanego przed 76 laty bohatera odprawiono Mszę Świętą. Poprzedził ją pokaz monodramu Przemysława Tejkowskiego pt. „Melduję Tobie Polsko. Rotmistrz Pilecki”. Jest to sceniczna dokumentacja życia i działalności rtm. Pileckiego od dobrowolnego pojmania w okupowanej Warszawie, działalności w niemieckim obozie Auschwitz, po egzekucję w 1948 roku.