Instytut Pamięci Narodowej w Rzeszowie

W dniach 13 – 15 czerwca 2023 r. na Roztoczu w okolicach Narola i Huty Różanieckiej odbył się rajd pieszy dla młodzieży „Śladami walk o niepodległość na Roztoczu (1939-1945)” .

W rajdzie wzięli udział uczniowie z II LO im. płk. Leopolda Lisa- Kuli w Rzeszowie i I LO im. Henryka Sienkiewicza w Łańcucie. Rajd miał charakter edukacyjny. Uczestnicy poznali wydarzenia z okresu II wojny światowej i czasu tuż po wkroczeniu na teren Roztocza Armii Sowieckiej oraz dotrarli do miejsc bezpośrednio związanych z tematyką rajdu.

W pierwszym dniu rajdu na Roztoczu młodzież wraz z edukatorami z Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie zwiedziła miejsce pamięci ofiar niemieckiego ludobójstwa - Obóz Śmierci i Muzeum Pamięci w Bełżcu.

W drugim dniu trasa wiodła przez malownicze tereny Roztocza tzw. Szumy oraz szlakiem Józefa Piłsudskiego, gdzie przekraczał granicę rosyjsko- austriacką w 1901 r.

Punktem kulminacyjnym historycznego szlaku pamięci były Brzeziny, gdzie uczestnicy rajdu poznali historię porucznika Stefana Kobosa pseudonim „Wrzos” nazywanego partyzancką legendą Lubelszczyzny. Był on jednym z Żołnierzy Niezłomnych zasłużonych m.in. w skutecznej obronie miejscowości Brzeziny.

Losy Stefana Kobosa ps. „Wrzos” nierozerwalnie splotły się z losami mieszkańców Brzezin, całej Lubelszczyzny a także Podkarpacia. Swoją wojskową karierę Kobos rozpoczął w wieku 16 lat, w Legionach Piłsudskiego. Najpierw brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej, a następnie w II wojnie światowej, gdzie dowodził kompanią walczącą w okolicach Przemyśla, Lwowa i Stanisławowa. „Wrzos” to także jeden z pierwszych organizatorów podziemnych struktur wojskowych, a zarazem jeden z ostatnich konspiratorów. Wymykał się obławom organizowanym przez komunistyczne władze, aż do 1956 r. Skazany na dożywocie, kolejne lata spędził w ciężkim, stalinowskim więzieniu we Wronkach, skąd wyszedł dopiero w wieku 62 lat i to z uwagi na pogarszający się stan zdrowia. Zmarł w 1976 r.

Przewodnikami byli edukatorzy z Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie Katarzyna Chudzidzka - Hochorowska, Maciej Rędziniak i Stanisław Stopyra. Serdeczne podziękowania za gościnność wyrażamy pani Magdalenie Szczepańskiej - prezesowi Stowarzyszenia „Ocalić od zapomnienia” w Brzezinach.