Instytut Pamięci Narodowej - Rzeszów

https://rzeszow.ipn.gov.pl/pl8/aktualnosci/164411,Uroczystosci-upamietniajace-78-rocznice-operacji-Ostra-Brama-przeprowadzonej-prz.html
02.04.2026, 05:13

Uroczystości upamiętniające 78. rocznicę operacji „Ostra Brama”, przeprowadzonej przez AK w ramach planu „Burza” na Wileńszczyźnie i Nowogródczyźnie – Rzeszów, 19 maja 2022

19.05.2022

Obchody uroczystości operacji Armii Krajowej rozpoczęły się w Kościele Farnym w Rzeszowie. Mszy śwętej przewodniczył bp Kazimierz Górny. Po modlitwie za wszystkich poległych odbył się krótki koncert.

Kolejna część uroczystości odbyła się przed tablicą upamiętniającą akcję „Burza” i „Ostra Brama” na Wileńszczyźnie i Nowogrodczyźnie, umieszczonej na ścianie kościoła. Żołnierze odczytali uroczysty apel, w którym wymieniono poległych dowódców operacji AK, a salwą honorową uczczono pamięć wszystkich, którzy oddali swoje życie w walce za ojczyznę.  

Oficjalnie akcja „Burza” rozpoczęła się 15 stycznia 1944 roku na Wołyniu walkami 27. Wołyńskiej Dywizji Piechoty AK z Niemcami. Już podczas tych działań widoczne było negatywne stanowisko sowietów, którzy w trakcie walk rozbrajali jednostki polskie, które musiały przejść przez linię frontu. 2 lipca 1944 roku rozpoczęła się akcja „Burza” na Wileńszczyźnie i Nowogrodczyźnie, a 7 lipca 1944 roku oddziały Armii Krajowej rozpoczęły tygodniowy bój o oswobodzenie Wilna z rąk niemieckiego okupanta. Rozkaz o zakończeniu akcji „Burza” wydał 26 października 1944 roku komendant główny AK gen. Leopold Okulicki „Niedźwiadek” . W sumie w akcji wzięło udział ponad 100 tys. żołnierzy. Ok. 20-30 tys. osób zostało wywiezionych w głąb ZSRR, z czego większość nigdy nie wróciła do kraju. Na skutek działań NKWD uwięziono ok. 50 tys. żołnierzy AK uczestniczących w akcji „Burza”, głównie za odmowę wstąpienia do armii Berlinga.

W uroczystości wzięli udział: Jakub Izdebski, naczelnik Oddziałowego Biura Edukacji Narodowej IPN w Rzeszowie, wicewojewoda podkarpacki Radosław Wiatr, członek zarządu Województwa Podkarpackiego Stanisław Kruczek, wiceprezydent Rzeszowa Jolanta Kaźmierczak,  przewodniczący rzeszowskiej Solidarności Roman Jakim, przedstawiciele Towarzystwa Miłośników Wilna, Światowego Związku Żołnierzy AK Oddział Podkarpacki, starostwa rzeszowskiego, Stowarzyszenia Osób Represjonowanych w Stanie Wojennym. wymienieni złożyli kwiaty  pod tablicą upamiętniającą Akcję „Burza”.

Wydarzenie zostało zorganizowane przez Światowy Związek Żołnierzy AK Okręg Podkarpacki, Instytut Pamięci Narodowej oddział w Rzeszowie, Towarzystwo Miłośników Wilna i Ziemi Wileńskiej Oddział w Rzeszowie.