Instytut Pamięci Narodowej - Rzeszów

https://rzeszow.ipn.gov.pl/pl8/aktualnosci/161960,Uroczystosci-w-ramach-obchodzonego-24-marca-Narodowego-Dnia-Pamieci-Polakow-ratu.html
01.03.2026, 16:48

Uroczystości w ramach obchodzonego 24 marca Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów pod okupacją niemiecką w Brzózie Królewskiej i Markowej

24.03.2022

W Brzózie Królewskiej w powiecie leżajskim odsłonięta została tablica upamiętniająca Katarzynę i Sebastiana Kazaków, którzy – wraz z ukrywanymi przez siebie Żydami – zginęli za udzielenie im schronienia w marcu 1943 roku. Uroczystość w Brzózie Królewskiej rozpoczęła się w południe od Mszy świętej w kościele parafialnym, a po niej odsłonięta została tablica. To 24 upamiętnienie w ramach projektu „Zawołani po imieniu”, realizowanego przez Instytut Pileckiego w Warszawie, by przywrócić pamięć o Polakach, którzy zostali zamordowani za niesienie pomocy Żydom. Instytut Pileckiego upamiętnił w ciągu trzech lat 53 osoby, które zostały zamordowane za taką pomoc. Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie reprezentowali dr hab. Elżbieta Rączy oraz Igor Witowicz autorzy publikacji i albumu o pomocy niesionej ludności Żydowskiej przez Polaków.


Podczas uroczystości w Muzeum Polaków Ratujących Żydów podczas II wojny światowej im. Rodziny Ulmów, gdzie był obecny dr Mateusz Szpytma, wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej, na Ścianie Pamięci Muzeum odsłonięte zostały kolejne tablice upamiętniające Polaków ratujących Żydów. Podczas uroczystości w Markowej złożone zostały również kwiaty pod obeliskiem rodziny Ulmów w Sadzie Pamięci koło Muzeum oraz przypomniana została działalność grupy Ładosia. Późnym popołudniem na cmentarzu w Markowej, gdzie spoczywa również rodzina Ulmów, złożono kwiaty i zapalono znicze na grobach Polaków ratujących Żydów podczas okupacji niemieckiej, a o 17.00 w kościele pod wezwaniem św. Doroty arcybiskup metropolita przemyski Adam Szal odprawił Eucharystię w intencji Polaków ratujących Żydów podczas II wojny światowej i o beatyfikację Rodziny Ulmów.
Obchody Narodowego Dnia Pamięci Polaków ratujących Żydów na Podkarpaciu zakończył Festiwal Psalmów Dawidowych „Honorując Sprawiedliwych i Ocalonych" – „Psalmy Pokoju i Pojednania” – koncert poświęcony polskim Sprawiedliwym wśród Narodów Świata.