Instytut Pamięci Narodowej - Rzeszów

https://rzeszow.ipn.gov.pl/pl8/aktualnosci/157924,Najnowsza-publikacja-Urzad-Bezpieczenstwa-w-Tomaszowie-Lubelskim-w-latach-1944-1.html
08.03.2026, 01:01

Najnowsza publikacja „Urząd Bezpieczeństwa w Tomaszowie Lubelskim w latach 1944-1956”

19.01.2022

Ukazała się najnowsza publikacja dr. Wojciecha Hanusa, historyka z Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie pt. „Urząd Bezpieczeństwa w Tomaszowie Lubelskim w latach 1944-1956”.

Zorganizowany według sowieckich wzorców Urząd Bezpieczeństwa stanowił główne narzędzie przy pomocy którego komuniści zdobyli, umocnili i przez lata utrzymywali władzę w Polsce. Prezentowana publikacja jest kolejną monografią przygotowaną przez rzeszowski Oddział Instytutu Pamięci Narodowej, tym razem opisującą działalność jednego z terenowych ogniw bezpieki – Urzędu Bezpieczeństwa w Tomaszowie Lubelskim. W pracy nacisk położono przede wszystkim na odtworzenie struktury organizacyjno-kadrowej i przedstawienie głównych kierunków działań operacyjnych tomaszowskiego UB ze szczególnym uwzględnieniem zwalczania silnego na tym terenie podziemia niepodległościowego. W opracowaniu scharakteryzowano także powiat w okresie okupacji i stalinizmu: opisano najważniejsze wydarzenia z okresu wojny, działalność lokalnych organizacji konspiracyjnych oraz zachodzące przemiany społeczno-polityczne.

Podstawową bazą źródłową publikacji są dokumenty stanowiące integralną część zasobu archiwalnego Instytutu Pamięci Narodowej, wytworzone w szczególności przez wojewódzkie i powiatowe organa bezpieczeństwa (m.in. sprawozdania, raporty, meldunki, rozkazy personalne, akta osobowe funkcjonariuszy i pracowników oraz akta operacyjne i spraw obiektowych). Monografię uzupełnia aneks funkcjonariuszy i pracowników kontraktowych, pracujących w latach 1944-1956 w tomaszowskim UB.