Nawigacja

Aktualności

79. rocznica powstania Armii Krajowej – Rzeszów, 14 lutego 2021

14 lutego 2021 r. w Rzeszowie odbyły się uroczystości upamiętniające 79. rocznice powstania Armii Krajowej, w trosce o zdrowie i bezpieczeństwo uczestników wydarzenia miały charakter symboliczny, nie zaplanowano oficjalnej części obchodów i Mszy Świętej. Przed złożeniem kwiatów pod Pomnikiem Pamięci Żołnierzy Armii Krajowej Podokręgu „Rzeszów” wystawiona została warta honorowa przez żołnierzy 21 Brygady Strzelców Podhalańskich i 3 Podkarpackiej Brygady Obrony Terytorialnej oraz odmówiono modlitwę w intencji poległych żołnierzy Armii Krajowej pod przewodnictwem kapelana AK ks. prałata Władysława Jagustyna. W uroczystości uczestniczyli m.in. przedstawiciele władz parlamentarnych - wiceminister sprawiedliwości Marcin Warchoł., Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie - Joanna Kudyba, Grzegorz Leszczyński i Radosław Sołek, delegacje wojska: 21 Brygady Strzelców Podhalańskich, na czele z jej dowódcą - gen. bryg. Dariuszem Lewandowskim oraz dowódcą 3. Podkarpackiej Brygady Obrony Terytorialnej - płk. Dariuszem Słotą , Związku Strzeleckiego  „Strzelec” i mieszkańcy miasta. 

Na mocy rozkazu Naczelnego Wodza gen. Władysława Sikorskiego z dnia 14 lutego 1942 roku Związek Walki Zbrojnej przemianowano na Armię Krajową. Była najsilniejszą i najlepiej zorganizowaną armią podziemną pośród działających w okresie II wojny światowej w Europie. Liczebność organizacji dochodziła do 300 tys. członków, a latem 1943 roku szacowano ją nawet na 380 tys. Armia Krajowa prowadziła walkę zbrojną przeciwko okupantowi hitlerowskiemu oraz przygotowywała ogólnokrajowe powstanie. Czyniła to za pomocą sabotażu, dywersji, wywiadu i propagandy oraz oczywiście wszelkich form działań partyzanckich. W styczniu 1944 roku, gdy Armia Czerwona przekroczyła granice Polski, Armia Krajowa podejmowała taktyczną współpracę z sowietami. Jednak, jak się szybko okazało, celem armii ZSRR nie było wyzwolenie Polski, ale jej ponowne zniewolenie. Najbardziej krwawym przykładem ilustrującym intencje bolszewików, było powstrzymanie ofensywy na linii Wisły, do czasu krwawego stłumienia przez Niemcy Powstania Warszawskiego, które było w ramach operacji „Burza” najszerzej zakrojoną akcją Armii Krajowej. Po tym jak alianci w Jałcie de facto oddali Polskę Stalinowi, już za ich cichym przyzwoleniem sowieci wraz z lokalnymi kolaborantami rozpoczęli eksterminację żołnierzy podziemnej Armii Krajowej. Wobec niemożności działania w dotychczasowym kształcie, rozkazem z dnia 19 stycznia 1945 roku rozwiązano AK. Po zakończeniu wojny część akowców odmówiła wyjścia z podziemia i kontynuowała walkę z władzami komunistycznymi w ramach różnych organizacji. Ich powojenna walka uznawana jest dziś za kolejne narodowowyzwoleńcze powstanie. Żołnierze AK oraz innych organizacji byli prześladowani przez cały okres PRL, a szczególnie w okresie stalinizmu. Wielu z nich, po tym jak zostali torturowani i zamordowani, miało też zostać zapomnianych. Rehabilitacja wielu z nich nastąpiła czasem wiele lat po 1989 roku, a pamięć o innych, również dzięki pracy takich ludzi jak prof. Krzysztof Szwagrzyk - wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej. 

Organizatorami uroczystości byli: Żołnierze Armii Krajowej wraz z Księdzem Duszpasterzem Okręgu Podkarpackiego Światowego Związku Żołnierzy AK, Prezydent Miasta Rzeszowa, Dowódca Garnizonu Rzeszów, Dowódca 3. Podkarpackiej Brygady Obrony Terytorialnej, Dowódca 21. Brygady Strzelców Podhalańskich oraz Dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie.

Fot.  Radosław Sołek

 
 
do góry