Instytut Pamięci Narodowej - Rzeszów

https://rzeszow.ipn.gov.pl/pl8/aktualnosci/128924,Pomnik-na-mogile-zbiorowej-mieszkancow-wsi-Rudka-wyremontowany.html
07.03.2026, 15:39

Pomnik na mogile zbiorowej mieszkańców wsi Rudka wyremontowany

11.12.2020

Kolejne działania Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Rzeszowie.

Na cmentarzu parafialnym w Nowym Bruśnie kończą się prace remontowo-konserwatorskie przy pomniku na mogile zbiorowej zamordowanych przez UPA mieszkańców wsi Rudka. Dzięki współpracy z Podkarpackim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków oraz Gminą Cieszanów przywrócony został należyty wygląd tego pomnika.

9 kwietnia 1944 r. sotnia UPA kierowana przez Iwana Szpontaka ps. „Zaliźniak” dokonała napadu na wieś Rudka. W wyniku tego napadu zginęło 65 mieszkańców narodowości polskiej. Mord rozpoczął się w godzinach porannych gdy od strony miejscowości Chotylub przyjechały furmanki z Ukraińcami w mundurach niemieckich. Nakazali oni sołtysowi zebranie mieszkańców w szkole, jednakże ci, rozpoznając zamiary napastników, rzucili się do ucieczki. Ukraińcy otworzyli ogień do uciekających, palili zabudowania, wrzucali granaty do piwnic w których chronili się mieszkańcy…. Według historyków pacyfikacja Rudki była elementem czystki etnicznej prowadzonej przez OUN i UPA. Zamordowani zostali głównie mężczyźni ale zginęły również kobiety i dzieci. Pomordowanych pochowano na cmentarzu w Nowym Bruśnie. Rudka nie została już odbudowana.

Fot. S. Makara