English version
5 listopada 2026 r. w siedzibie Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie, w imieniu zastępcy prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr. hab. Karola Polejowskiego, dr hab. Dariusz Iwaneczko, dyrektor IPN Oddział w Rzeszowie wręczył ks. prof. dr hab. Bogdanowi Stanaszkowi medal „ Reipublicae Memoriae Meritum”.
Ks. prof. dr hab. Bogdan Stanaszek - pełni funkcję kierownika Katedry Historii XIX i XX Wieku Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. Od wielu lat bada materiały archiwalne znajdujące się w zasobie Instytutu Pamięci Narodowej. Jest m.in. autorem książki „Księża diecezji sandomierskiej więzieni przez władze komunistyczne po II wojnie światowej”, wydanej przez IPN Oddział w Rzeszowie w 2008 r.
Spośród 14 doktorów wypromowanych przez ks. prof. dr. hab. Bogdana Stanaszka większość pisała swe prace w oparciu o zasób archiwalny IPN. Kilka z tych doktoratów zostało opublikowanych w Wydawnictwie Instytutu Pamięci Narodowej. Są to m.in. publikacje: ks. Piotra Tylca „Władze wobec Kościoła w dekanacie Janów Lubelski w latach 1944–1981” - Oddział w Lublinie), Michała Ceglarka „Kapelani Wojska Polskiego w czasie wojny polsko-sowieckiej w 1920 roku” - Oddział w Warszawie, praca nagrodzona w konkursie na najlepsze debiuty doktorskie, ks. Rafała Szczygła „PUBP w Dębicy wobec społeczeństwa powiatu 1945-1956” - Oddział w Rzeszowie) oraz ks. Lecha Gralaka i ks. Piotra Tylca zatytułowanej „Kryptonim »Pątnicy«. Służba Bezpieczeństwa wobec pieszych pielgrzymek na Jasną Górę w latach 1976–1988” - Oddział w Warszawie). Obecnie w druku znajduje się praca ks. dr. Krzysztofa Jobdy zatytułowanej „Bezpieka wobec Kościoła rzymskokatolickiego w dekanacie nowotarskim” - Oddział w Krakowie. Ponadto praca magisterska Adriana Kędzierskiego pt. „Ksiądz Józef Kmiecik (1894–1971)”. Biografia, napisana pod kierunkiem ks. prof. dr. hab. Bogdana Stanaszka, została w 2021 r. wyróżniona w konkursie na Najlepszy Debiut Historyczny Roku.
Ks. prof. dr hab. Bogdan Stanaszek od wielu lat współpracuje z Oddziałowym Biurem Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Rzeszowie, służąc pomocą merytoryczną. Z jego inicjatywy 14 czerwca 2023 r. w Brzostku odsłonięto pomnik pamięci żołnierzy Armii Krajowej - bohaterów Ziemi Brzosteckiej: mjr. Ludwika Drożańskiego, Władysława Alfreda Mićka, ppor. rez. Józefa Marcina Matuszewskiego oraz Franciszka Kurasia. Monument został sfinansowany ze środków IPN Oddział w Rzeszowie. Ks. prof. dr hab. Bogdan Stanaszek był również inicjatorem powstania tablicy memoratywnej poświęconej mieszkańcom gminy Brzostek, żołnierzom 2. Korpusu Polskiego walczącym pod dowództwem gen. Władysława Andersa w kampanii włoskiej. Jest także jednym z pomysłodawców budowy nowego pomnika na rynku w Brzostku.
* * *
Medalem Reipublicae Memoriae Meritum Instytut Pamięci Narodowej honoruje tych, którzy działają na rzecz trwałego upamiętniania wydarzeń i postaci z historii Narodu Polskiego w latach 1917–1990 oraz wspierają IPN w działalności edukacyjnej, naukowej i wydawniczej.
Medal przyznawany jest instytucjom, organizacjom lub osobom fizycznym, które: pracują na rzecz zachowania pamięci o:
ogromie ofiar, strat i szkód poniesionych przez Naród Polski w latach II wojny światowej i po jej zakończeniu,
patriotycznych zmaganiach Narodu Polskiego z okupantami, nazizmem i komunizmem, czynach obywateli dokonywanych na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego i w obronie wolności oraz godności ludzkiej, angażują się w inicjatywy społeczne mające na celu trwałe upamiętnianie wydarzeń z historii Narodu Polskiego w latach 1917–1990 oraz wybitnych obywateli zasłużonych w walce o niepodległość Państwa Polskiego, wspierają IPN w działalności naukowej, edukacyjnej, wystawienniczej i wydawniczej dotyczącej szczególnie ważnych wydarzeń z historii najnowszej, prowadzą społeczną opiekę nad grobami i cmentarzami wojennymi w kraju i poza granicami. Medal dzieli się na trzy stopnie: złoty, srebrny i brązowy. Z inicjatywą nadania medalu mogą wystąpić członkowie komitetów ochrony pamięci walk i męczeństwa, organów jednostek samorządu terytorialnego oraz organizacji społecznych i zawodowych.