English version
Tradycją stało się organizowanie przez Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie rajdów historycznych. Tym razem zaprosiliśmy uczniów w malowniczy fragment województwa podkarpackiego, lesiste wzgórza i dolinę rzeki San.
Razem odkryjemy panoramę i uroki Pogórza Przemyskiego, poznamy historię ludzi, którzy żyli tutaj przed laty, ich różnorodne religie, kulturę i tajemnice, które skrywa ta ziemia.
„W nadsańskim tyglu. Rajd historyczny po Pogórzu Przemyskim” odbywa się w dniach 23- 25 czerwca 2026 r. i biorą w nim udział uczniowie z II Liceum Ogólnokształcącego im. płk. Leopolda Lisa-Kuli i VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Stanisława Wyspiańskiego w Rzeszowie oraz uczniowie z I Liceum Ogólnokształcącego im. Henryka Sienkiewicza w Łańcucie wraz z opiekunami.
Trasa rajdu przebiega przez malowniczy fragment województwa podkarpackiego, który w przeszłości był zamieszkiwany przez wielonarodowościową i wielokulturową społeczność. Był też miejscem licznych walk podczas wojny obronnej we wrześniu 1939 r. i konfliktu polsko-ukraińskiego. Uczestnicy rajdu wędrując przez tereny Nadleśnictwa Bircza i Nadleśnictwa Dynów będą mogli zapoznać się ze świadectwami przeszłości i trudnej, a zarazem bogatej historii regionu oraz jego walorów przyrodniczych.
Za przewodników młodzieży służą historycy i leśnicy. Grupy biorące udział w rajdzie korzystają z infrastruktury Gminnego Ośrodka Kultury Sportu i Turystyki w Birczy. Rajd ma charakter edukacyjny. Organizatorzy zaplanowali marsz na orientację z zadaniem odnalezienia punktów terenowych zaznaczonych na mapie, którą każda z drużyn otrzymał w chwili rozpoczęcia rajdu. Dodatkowo na mapie zaznaczona jest trasa sugerowana. Poszczególne drużyny wyruszają w 15-minutowych odstępach.
Trasa rajdu:
- I dzień – 23 czerwca 2026 r.
Po wygodnym przejeździe klimatyzowanym autokarem z Rzeszowa do Birczy, uczestnicy rajdu wyruszyli na szlak turystyczny, który został wytyczony przez Nadleśnictwo Bircza: Bircza – Rezerwat Reberce – Wzgórze 482 – Chomińskie – Rezerwat Krępak.
Był to męczący, ale pełen przygód w malowniczym terenie przemarsz. Przez Wzgórze Chomińskie, Rezerwat Krępak, na trasie miejsce śmierci śp. Stanisława Barana - żołnierza Wojska Polskiego, który zginął podczas walk z oddziałami niemieckimi w rejonie wzgórza 482 w miejscowości Łodzinka Górna, w dniu 12 września 1939 r. w wyniku ostrzału artyleryjskiego śmiertelnie ranny odłamkiem granatu moździerzowego. Ze względu na prowadzony ostrzał pola bitwy ciała zabitego nie podjęli wycofujący się towarzysze broni. Po zakończeniu bitwy pochowany został w nieoznaczonej mogile w miejscu śmierci. Po 86 latach od śmierci został odnaleziony, zidentyfikowany i pochowany na rodzinnej Sądecczyźnie. Ważnym punktem rajdu było zapoznanie młodzieży z jego historią i pozostawienie trwałego śladu w postaci tabliczki na krzyży, tam w lesie. To była ważna lekcja historii.
Po powrocie do Birczy, uczestnicy poznali także historię tego miasteczka, znanego z bohaterskiej obrony przed atakami UPA w latach 1945-46. Końcowym punktem programu był wykład Grzegorza Piwowarczyka „Bircza i jej dzieje”, podsumowanie pierwszego dnia rajdu i test wiedzy historycznej na podstawie otrzymanych materiałów i przebytej trasy.
- II dzień – 24 czerwca 2026 r.
Drugi dzień rajdu zaczął się od przejazdu autokarem z Birczy do Brzeżawy, a później to już tylko pieszo, przy pięknym słońcu przejście szlakiem Nadleśnictwa Dynów: Brzeżawa – Borownica – Jawornik Ruski – Ulucz.
W Borownicy ks. Bogdan Folusiewicz zaprosił uczestników w mury świątyni, gdzie mogli w ciszy zatrzymać się, odpocząć, pomyśleć i posłuchać o trudnej historii tego miejsca. Historię tą opowiedział dr Artur Brożyniak. Zwiedzili także cerkiew w Uluczu.
Po całym dniu przygód wrócili autokarem do Birczy na pyszną obiadokolację. Było też podumowanie drugiego dnia rajdu, praca w grupach i konkursy historyczne.
- III DZIEŃ – 25 czerwca 2026 r.
Rano uczestnicy pożegnali gościnną Bircze i udali się do miejsca widokowego „na Winnicy”, a następnie do Pawłokomy i Słonnego. Trasa rajdu przebiegała częścią szlaku „Trzy ścieżki tożsamości - środowisko, historia, kultura” przez Piątkową i Polchową do Wybrzeża. Gdzie na zakończenie odbyło się podsumowanie rajdu. W trzecim dniu rajdu uczestniczył dr hab. Dariusz Iwaneczko, dyrektor IPN Oddział w Rzeszowie, przewodnikiem na szlaku był Jacek Grzegorzak burmistrz Miasta i Gminy Dubiecko, który przeszedł cały dzisiejszy szlak wspólnie z uczestnikami rajdu. Koło Gospodyń Wiejskich z Piątkowej na trasie przygotowało smaczne kulinarne niespodzianki i chłodny kompot. Po zabytkowym kościele św. Katarzyny w Bachórcu oprowadził zwiedzających proboszcz parafii ks. Kazimierz Siciak.
Na zakończenie odbyło się grillowanie, przygotowane przez Nadleśnictwa Dynów, podsumowanie rajdu oraz rozdanie nagród dla uczestników i powrót do Rzeszowa. Jutro wszyscy uczniowie odbiorą świadectwa szkolne i rozpoczną zasłużony wypoczynek wakacyjny. Mamy nadzieję, że wrażania i wiedza zdobyta podczas tegorocznego rajdu zachęci uczniów i opiekunów do udziału w kolejnych takich ofertach edukacyjnych w przyszłym roku szkolnym.