Instytut Pamięci Narodowej w Rzeszowie

Podczas IV Wojewódzkiego Międzypokoleniowego Spotkania upamiętniającego losy Zesłańców Sybiru deportowanych w latach 1940 – 1956 na Sybir i do Kazachstanu, które odbyło się w Podkarpackim Urzędzie Wojewódzkim w Rzeszowie, w sposób szczególny chciano uhonorować Sybiraków świadczących o gehennie narodu polskiego z rąk wschodniego okupanta - Związku Sowieckiego.

Data 5 grudnia 1939 r. zapisała się tragicznie w historii tysięcy polskich rodzin. Rada Komisarzy Ludowych Związku Radzieckiego wydała tajną decyzję (uchwałę) o deportacji Polaków do północnych obwodów Rosji i na zachodnią Syberię. Dokument ten sankcjonował pierwszą masową wywózkę obywateli polskich z okupowanych Kresów Wschodnich, która faktycznie rozpoczęła się w nocy z 9 na 10 lutego 1940 roku. 

Uroczystość rozpoczęto od wprowadzenie sztandaru Rzeszowskiego Oddziału Związku Sybiraków, odegrania Marszu Sybiraków i przemówienia Józefa Sieńki, prezesa rzeszowskiego Związku: 

Ta rocznica nie jest tylko kartką w kalendarzu. To głos historii, który wciąż domaga się pamięci. Stoję tu jako potomek Sybiraka, bo świadków tamtych czasów już nie ma wśród nas. Niosę w sobie pamięć zapisana w opowieściach mojej rodziny, w spojrzeniu i milczeniu tych, którzy wrócili z dalekiej, mroźnej ziemi odmienieni na zawsze. Dziedziczymy ich pamięć nie tylko z obowiązku, ale z głębokiej wdzięczności tym, którzy przeszli przez piekło i zachowali człowieczeństwo. Niech pamięć o Sybirakach będzie dla nas przestrogą, siłą i zobowiązaniem. 

Była także okazją, by uhonorować tych, którzy swoją pracą, pasją i zaangażowaniem przyczyniają się do kultywowania pamięci historycznej i budowania postaw patriotycznych.

Na podstawie decyzji Prezesa Rzeszowskiego Oddziału Związku Sybiraków Pana Józefa Tadeusza Sieńko, w uznaniu szczególnych zasług oraz dla godnego uczczenia ,,Roku Katyńskiego” i  ,, 85. Rocznicy Zbrodni Katyńskiej” medalem „KATYŃ 1940” wyróżnieni zostali:

• gen. bryg. Tadeusz Nastarowicz - dowódca 21. Brygady Strzelców Podhalańskich
• nadinsp. Andrzej Patrzałek- komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie
• dr nauk o zdrowiu Ewa Zawilińska -  dyrektor Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Rzeszowie
• Hubert Bury - Naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie
• Kamila Filipczak- Stasicka -  Biuro Wojewody Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego
• Paweł Krajmas – Prezes Stowarzyszenia ,,Polska Ekologia”
• Sabina Siekaniec – Biuro Wojewody Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego
• ks. prał. Władysław Jagustyn – kapelan rzeszowskiego Oddziału Związku Sybiraków
• Izabela Kardasińska –  Stowarzyszenie Rekonstrukcji Strojów Historycznych

Medalem pamiątkowym „Pamięci Deportowanych z Pogórza Dynowskiego na Nieludzką Ziemię”– w uznaniu szczególnych zasług dla zachowania prawdy, dla kultywowania pamięci o Sybirakach i przekazywania jej kolejnym pokoleniom wyróżnieni zostali:

• Aleksandra Wąsowicz-Duch - dyrektor Zarządu Zieleni Miejskiej w Rzeszowie
• Wiktoria Szajnik - prawnuczka sybiraka, która wykonała reprodukcje obrazów prezentowane na dzisiejszej uroczystości

Za tą wspaniałą lekcję historii w swoim wystąpieniu podziękowała wojewoda podkarpacka - Teresa Kubas-Hul oraz członek Zarządu Województwa Podkarpackiego Małgorzata Jarosińska-Jedynak. Dzisiejsze, przedświąteczne spotkanie w hołdzie Zesłańcom Sybiru swoim występem uświetniła społeczność Szkoły Podstawowej im. Bohaterów Walk Chłopskich w Harcie oraz Świety Mikołaj wraz z pomocnikami ze Szkoły Podstawowej im. Sybiraków w Nawsiu. 

Swoimi wspomnieniami, a w szczególności losem mamy Polki, która przeżyła wieloletnią zsyłkę oraz ojca Gruzina, który w 1956 r. przyjechała ze swoją rodziną do Rzeszowa, podzieliła się ich córka Danuta Zedanja - członek Zarządu rzeszowskiego Oddziału Związku Sybiraków. Głos zabrał także Marian Boczara - wiceprezes przemyskiego oddziału Związku Sybiraków, który podzieli się wiadomościami o przemyskich sybirakach.