Instytut Pamięci Narodowej w Rzeszowie

Nagrody Instytut Pamięci Narodowej „Semper Fidelis” rozdane. 

5 listopada 2025 r. w Pałacu Rzeczypospolitej w Warszawie odbyła się uroczysta gala wręczenia nagrody IPN „Semper Fidelis”. Wydarzenie zostało objęte Patronatem Honorowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego. W wydarzeniu udział wzięli zastępcy prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski oraz dr hab. Krzysztof Szwagrzyk.

Uroczystość wręczenia nagrody rozpoczęła się od odczytania listu Prezydenta RP Karola Nawrockiego, skierowanego do uczestników wydarzenia, który odczytał Jan Józef Kasprzyk, doradca Prezydenta RP. Głos zabrał także dr hab. Karol Polejowski, dodał, że laureaci nagrody są nie tylko zawsze wierni dziedzictwu polskiemu, lecz także stają się „kustoszami polskiej pamięci narodowej” na dawnych Kresach Rzeczypospolitej.

Uroczystość wręczenia nagrody rozpoczęła się od odczytania listu Prezydenta RP Karola Nawrockiego, skierowanego do uczestników wydarzenia:

– Historia Kresów rozbrzmiewa przejmującym krzykiem. Udziałem naszych rodaków na tych ziemiach stały się bowiem niezwykle tragiczne doświadczenia. Polacy byli ofiarami zbrodni popełnionych przez Sowietów i Niemców oraz ludobójczej rzezi dokonanej przez ukraińskich szowinistów. Odczytywanie świadectw przeszłości nie jest łatwym zadaniem. Nie tylko dlatego, że zaciera je upływ czasu, lecz często również dlatego, że bywają one z rozmysłem zakłamywane, ukrywane i przez to trudno dostępne. Nagroda „Semper Fidelis” stanowi wyraz głębokiego uznania dla tych, którzy – wierni polskości – z wielkim poświęceniem i pietyzmem kultywują oraz upamiętniają dziedzictwo Kresów w naszym kraju i za granicą. 

Głos zabrał również zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dr hab. Karol Polejowski. W swoim wystąpieniu podkreślił znaczenie nagrody „Semper Fidelis” jako symbolu wierności Bogu, Ojczyźnie i pamięci o przodkach:

– „Semper Fidelis” – zawsze wierny – to dewiza, która zdobi herby miast, jednostek wojskowych, instytucji. Ma bardzo długą tradycję, ale cóż to znaczy? Zawsze wierny: Bogu i Ojczyźnie, Polsce, pamięci o przodkach, swoim przyjaciołom i tym, którzy przyjdą po nas. Dzisiaj Państwo – wyróżnieni nagrodą Instytutu Pamięci Narodowej – sprawiacie, że gdzie jesteście i gdzie działacie, tam jest Polska. To nasze ślady: cmentarze, groby, kościoły, domy i ulice miast – miejsca naznaczone polską krwią i historią.

Laureaci VII edycji nagrody Semper Fidelis:

• Dymitr Wojciechowicz
• ks. Marcin Wacław Januś
• Regina Awtoniuk
• Włada Majewska (1911–2011) – nagroda post mortem
• Klub Historyczny Szlakiem Narbutta

Tradycyjnie oprócz osób i organizacji uhonorowanych decyzją Kapituły Nagrody zostało wręczone specjalne wyróżnienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej dla

• Muzeum Lwowa i Kresów

Wśród zaproszonych na galę gości był obecny dr hab. Dariusz Iwaneczko dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie, który jest autorem książki o Władzie Majewskiej oraz wnioskodawcą wniosku o jej uhonorowanie post mortem.

W swoim wystąpieniu powiedział: „To postać nie tylko wyjątkowej emigracji ale i kultury wyrosłej we Lwowie, o którym sama mówiła Semper Fidelis dla Rzeczpospolitej. Włada Majewska podkreślała, jestem autentyczną lwowianką - Łyczakowska 16, nie zapominajcie o ludziach Lwowa. Dziękuję kapitule za wyróżnienie i pamięć o ludziach, którzy tworzyli tożsamość tego miasta”.

Dyrektor Iwaneczko zacytował tekst Mariana Hemara, który on sam napisał dla Włady Majewskiej „Niech to ocaleje, niech to się uchowa, ta mała cząsteczka prawdziwego Lwowa! Bo Lwów to nie jest tylko okolica na mapach, to ludzie, to piosenka, to ta mowa, to ten zapach”.

Uroczystość zwieńczył akcent artystyczny w wykonaniu aktorki, autorki scenariuszy, reżyserki i wokalistki Agnieszki Klimczak-Kołakowskiej oraz pianisty i kompozytora Bartłomieja Abramowicza. Artyści zaprezentowali recital złożony z utworów napisanych przez Mariana Hemara, niegdyś wykonywanych przez Władę Majewską. Pieśni pochodzą ze spektaklu „Moje serce zostało we Lwowie”, opowiadającego o życiu i twórczości poety.

***

Pośmiertnie uhonorowana Włada Majewska zmarła w 2011 r. w wieku 100 lat. Urodziła się we Lwowie, gdzie pracowała w rozgłośni Polskiego Radia. Wybuch wojny zmusił Władę do opuszczenia Polski. Wraz z zespołem „Lwowska Fala” towarzysząc żołnierzom Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie dała ponad osiemset występów w Wielkiej Brytanii, Francji, Holandii i Belgii. Po wojnie osiedliła się w Londynie, gdzie została zaangażowana do teatru Mariana Hemara. W 1951 r. Włada Majewska została zatrudniona w Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa. Jego londyńską placówką współkierowała przez czterdzieści lat. Zrealizowała wiele audycji, wśród nich wywiady z wybitnymi osobistościami polskiej emigracji. Część nagrań poświęcona była przedwojennemu Lwowowi. W testamencie zapisała swój londyński dom Instytutowi Polskiemu i Muzeum im. gen. Sikorskiego w Londynie, część środków przeznaczyła też dla Towarzystwa Miłośników Lwowa w Warszawie i w Londynie. Swe dokumenty przekazała między innymi do Kolekcji Leopolis w Muzeum Niepodległości w Warszawie i do archiwum Instytutu Polskiego w Londynie. Polskiemu Radiu przekazała londyńskie archiwa RWE z dźwiękowym zapisem twórczości Mariana Hemara, zachowane dzięki jej staraniom.

Zobacz:

• Laureaci Nagrody „Semper Fidelis” 2019–2024
• Poznaliśmy laureatów VI edycji nagrody IPN „Semper Fidelis”