Instytut Pamięci Narodowej w Rzeszowie

W niedzielę, 27 kwietnia 2025 roku, w Łańcucie odbędą się uroczyste obchody Święta 10 Pułku Strzelców Konnych.

Program uroczystości:

• 9:30 – Msza Święta w intencji żołnierzy 10 Pułku Strzelców Konnych w kościele pw. Św. Stanisława Biskupa i Męczennika
• 10:30 – Złożenie kwiatów pod tablicą pamiątkową 10 Pułku Strzelców Konnych
• 11:00 – Uroczysty apel z udziałem żołnierzy 10 Brygady Kawalerii Pancernej oraz „Miejski Polonez”
• 12:00 – Piknik militarny z prezentacją jednostek:
  • 10 Brygada Kawalerii Pancernej
  • 1 Warszawska Brygada Pancerna
  • 21 Brygada Strzelców Podhalańskich
  • 3 Podkarpacka Brygada Obrony Terytorialnej
  • Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie​

Święto 10 Pułku Strzelców Konnych obchodzone jest corocznie 29 kwietnia, na pamiątkę przekroczenia przez jednostkę granicy Polski w 1919 roku. Obchody mają na celu upamiętnienie historii pułku oraz jego wkładu w dzieje Łańcuta i Polski.​

106 lat temu miało miejsce zdarzenie, które zapoczątkowało bohaterskie czyny 10 Pułku Strzelców Konnych na terenie Polski. 29 kwietnia 1919 roku I Szwadron, który został później przekształcony w dywizjon, a następnie w pułk, osiągnął pierwszą polską stację kolejową – Leszno Wielkopolskie. Dwa lata po tym zdarzeniu historia 10 Pułku Strzelców Konnych nierozerwalnie splata się z historią naszej miejscowości. To właśnie Łańcut został wyznaczony na miasto garnizonowe  Pułku. To Łańcucianie dumni z tego, że mogą gościć u siebie polskich żołnierzy, ufundowali, w 1923 roku,  sztandar pułkowy, a w 1927 roku ustanowiono pułkową odznakę.

Bohaterskie czyny 10 PSK miały swoją kontynuację podczas zajęcia Zaolzia oraz  kampanii wrześniowej 1939 roku, w trakcie której 10 Brygada Kawalerii, w której skład wszedł  Pułk, walczyła na trasie od  Myślenic po Lwów. Najbardziej bliskim dla nas wydarzeniem była obrona Łańcuta, która miała miejsce 9 września.

Po obronie Lwowa Pułk zgodnie z rozkazem udał się na Węgry, gdzie rozpoczęła się jego wojenna wędrówka. Szlak bojowy 10 PSK prowadził przez Francję do Wielkiej Brytanii, gdzie powstała I Polska Dywizja Pancerna; następnie przez pola Normandii, Belgii i Holandii aż do Niemiec. W 1947 r. Pułk został rozwiązany.