English version
5 grudnia 2024 r. w Sali Kolumnowej im. Ojców Niepodległości w Rzeszowie odbyły się III Wojewódzkie Międzypokoleniowe Spotkanie upamiętniające losy zesłańców Sybiru deportowanych w latach 1940-1956 na Sybir i do Kazachstanu.
Na początku odegrany został hymn Związku Sybiraków, którego autorem jest Marian Jonkajtys - Sybirak i opowiada historię i męczeństwo Polaków, przymusowo deportowanych na Syberię. W dalszej części Teresa Patyna, wiceprezes Związku Literatów Polskich Oddział w Rzeszowie oraz przemyska poetka przedstawiła dwa wiersze poświęcone wywózkom Polaków na Sybir i Zbrodni Katyńskiej.
Podczas uroczystości odbyła się ceremonia wręczenia odznaczeń państwowych dla osób zasłużonych w kultywowaniu pamięci o walce o niepodległość Ojczyzny i wspieraniu działań Związku Sybiraków.
Medalem Pro Patria zostali odznaczeni:
- kom. Krzysztof Filip
- dr hab. Dariusz Iwaneczko ( w imieniu dyrektora IPN Oddział w Rzeszowie medal odebrał dr Marcin Bukała)
- asp. sztab. Tomasz Woś
Medalem za zasługi dla Rzeszowskiego Oddziału Związku Sybiraków, ustanowiony w 35. rocznicę jego powstania odznaczeni zostali:
- Jerzy Bednarz
- Katarzyna Gajda-Bator
- Mariusz Hryń
- Teresa Paryna
- ks. Tomasz Węgrzyński
- Stanisława Żak
Odznakę Honorową Rzeszowskiego Oddziału Związku Sybiraków otrzymali:
- Małgorzata Inglot- Wesołowska
- kom. Paweł Stopyra
Medalem pamiątkowym 100 Lat Koła Żołnierzy 12 Pułku Ułanów Podolskich we Włoszech zostali odznaczeni:
- Józef Tadeusz Sieńko
- kom. Krzysztof Filip
- as. szt. Tomasz Grzegorz Woś
Od reaktywacji Związku Sybiraków w 1988 r. Sybiracy aktywnie szerzyli wiedzę o zesłaniach, przedstawiając los Zesłańców młodemu pokoleniu. Wiele lat temu, podczas jednego ze spotkań Sybiraczka przemawiając do młodzieży powiedziała „może doczekamy się - my, Sybiracy, że kiedyś młodzież będzie opowiadała o naszym losie”. W dniu dzisiejszym te słowa zostały zrealizowane. Społeczność szkoły i uczniowie ze Szkoły Podstawowej im. Sybiraków w Nawsiu zaprezentowała wzruszający spektakl „Gdzie jesteś tamta dziewczynko”.
W kolejnej części spotkania swoimi wspomnieniami z lat 1989- 1996 podzieliła się Irena Markowicz, która jako redaktor Polskiego Radia Rzeszów prowadziła audycję, a wówczas jej gośćmi i rozmówcami byli Sybiracy.
Na koniec swoimi wspomnieniami ze zsyłki na Sybir podzieliła się Stanisława Żak, prezez Przemyskiego Oddziału Związku Sybiraków, która wraz z rodziną na Syberii przeżyła 8 lat. Wszystkim szczęśliwie udało się powrócić do kraju. O losach swojej mamy Sybiraczki opowiadała także Danuta Zedanj, członek Zarządu Rzeszowskiego Oddziału Związku Sybiraków, która urodziła się podczas zsyłki mamy i wraz z siostrą i rodzicami także powróciła do Polski.
Żyjący jeszcze świadkowie tamtych wydarzeń apelują, aby tragiczne losy rodaków deportowanych na Sybir i do Kazachstanu na trwale zagościły w podręcznikach szkolnych, o co postulują Zesłańcy Sybiru, by kolejne pokolenia nie zapomniały o ofiarach napaści Związku Sowieckiego na Polskę.
Uroczystość poprowadził Grzegorz Leszczyński z Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie, medale wręczył Tomasz Cyran, Dyrektor Generalny Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego w Rzeszowie, Józef Sieńko, prezes Związku Sybiraków Oddział w Rzeszowie oraz dr Krzysztof Jarosz, starosta rzeszowski.
W wydarzeniu uczestniczyli Sybiracy oraz ich potomkowie, delegacje Rzeszowa, Przemyśla, Lubaczowa i Stalowej Woli, przedstawiciele organizacji i stowarzyszeń współpracujących ze Związkiem Sybiraków. Uczniowie i nauczyciele ze SP im. Sybiraków w Nawsiu, Bachowie, Rzeszowie wraz ze sztandarem szkoły, SP nr 21 im. Armii Krajowej w Rzeszowie, Zespołu Szkół Technicznych, Zespołu Szkół Samochodowych, X LO im. Sybiraków, LO im. Jana Pawła II Sióstr Prezentek, uczestnicy Warsztatów Terapii Zajęciowej Caritas Diecezji Rzeszowskiej, przedstawiciele władz samorządowych i służb mundurowych oraz zaproszeni goście.