Instytut Pamięci Narodowej w Rzeszowie

17 listopada 2024 r. w Krowicy Samej odbyły się uroczystości poświęcone pamięci Polaków zamordowanych 27 kwietnia 1944 roku przez ukraińskich nacjonalistów z OUN-UPA we wsi Ulicko-Seredkiewicz.

Niedzielne uroczystości rozpoczęły się Mszą św. w kościele pw. Przemienienia Pańskiego, po której nastąpił uroczyste odsłonięcie tablicy przypominającej wydarzenia sprzed 80 lat, którą ufundował Instytut Pamięci Narodowej. IPN reprezentował Hubert Bury, naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Rzeszowie oraz dr Tomasz Bereza historyk z Oddziałowego Biura Badań Historycznych.

Po tej części uroczystości odbyło się spotkanie w domu kultury poświęcone historii, motywom i konsekwencjom zbrodni dokonywanych przez oddziały UPA w powiecie lubaczowskim oraz powiecie rawskim, na terenie którego znajdowała się wieś Ulicko-Seredkiewicz.

80 lat temu ukraińscy nacjonaliści zamordowali we wsi Ulicko-Seredkiewicz kilkudziesięciu Polaków. To była miejscowość położona około 20 km na wschód, w tej chwili na terenie Ukrainy. wydarzenia te przypomniał historyk z rzeszowskiego IPN - u dr Tomasz Bereza. Do ataku tzw. służby bezpieczeństwa OUN doszło 27 kwietnia 1944 roku. Według ustaleń proboszcza kościoła rzymsko-katolickiego w Ulicku zginęło wówczas 46 parafian. Ale w sprawozdaniach UPA są informacje o śmierci 55 Polaków.

Podczas II wojny światowej Ulicko było stosunkowo dużą wioską, mieszkało w niej wielu Polaków. Jak twierdzą historycy, prawdopodobnie to byli uchodźcy z sąsiednich miejscowości, którzy uciekli przed terrorem OUN i UPA. Po fali mordów Polacy zaczęli szukać schronienia na zachodzie, przemieszczali się w kierunku Lubaczowa i Tomaszowa Lubelskiego. Natomiast po wojnie i operacji „Wisła” wielu dawnych mieszkańców Ulicka wróciło w okolice Lubaczowa. Część z nich zamieszkała w Krowicy Samej (pow. lubaczowski). Nie mogą postawić tablicy na terenie Ukrainy, ale postanowili upamiętnić dawnych swoich sąsiadów, stąd uroczystość odbyły się w Krowicy Samej.

Z referatem wystąpił również historyk i regionalista Tomasz Róg. Były też wspomnienia osób urodzonych we wsi Ulicko-Seredkiewicz oraz ich potomków.

Uroczystości były nie tylko okazją do uczczenia pamięci ofiar tragicznych wydarzeń sprzed 80 lat, ale także do zapoznania się z historią oraz zapewnienia, że te tragiczne wydarzenia nie zostaną zapomniane. Dzięki takim inicjatywom możemy lepiej zrozumieć naszą przeszłość oraz uczcić pamięć tych, którzy stracili życie wskutek okrucieństwa wojny wspominano na spotkaniu. Podczas spotkania Wiesław Kapel, wój Gminy Lubaczów wręczył na ręce Huberta Burego podziękowania dr hab. Dariuszowi Iwaneczko, dyrektorowi IPN w Rzeszowie podziękowanie za współpracę, wspólne budowanie mostów pamięci, które łączą przeszłość z teraźniejszością oraz dbanie o nią na przyszłość. 

W tym dniu zapłonęły także znicze pamięci na mogiłach pomordowanych przez OUN-UPA.