Instytut Pamięci Narodowej w Rzeszowie

Dzisiaj 10 listopada 2024 r. przy Pomniku Żołnierza Polski Niepodległej - Hallerczyka w Urzejowicach odsłonięto dwie tablice upamiętniające Żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie.

W wydarzeniu uczestniczył dr hab. Dariusz Iwaneczko, dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie, a rzeszowski IPN wsparł finansowo to upamiętnienie.

Uroczystość rozpoczął patriotyczny montaż słowno-muzyczny w wykonaniu uczniów ze Szkoty Podstawowej w Urzejowicach, została odprawiona Msza św. w kościele pw. św. Mikołaja Biskupa w Urzejowicach, w intencji Ojczyzny z udziałem Orkiestry Dętej Gminy Przeworsk.

Następnie odbyło się odsłonięcie i poświęcenie tablic pamiątkowych Żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, poświęconych kpr. Stanisławowi Bożkowi oraz żołnierzom II Korpusu Polskiego pod dowództwem gen. Władysława Andersa, Apel Pamięci z udziałem Wojskowej Asysty Honorowej i złożenie wieńców i wiązanek kwiatów.

W uroczystości wziął udział Józef Bożek, bratanek kpr. Stanisława Bożka, władze powiatowe i gminne, uczniowie oraz mieszkańcy i członkowie Stowarzyszenia „Urzejowice”.

Wydarzeniu towarzyszyła wystawa fotograficzna „Ku Niepodległej” Mieszkańcy Urzejowic w perspektywie historycznej odradzającej się Ojczyzny, przygotowana przez Stowarzyszenie „Urzejowice”, którą można oglądać od 10 do 24 listopada 2024 r. w Domu Ludowym w Urzejowicach.

Nowo odsłonięte tablice upamiętnią kpr. Stanisława Bożka oraz żołnierzy 2. Korpusu Polskiego, uczestników walk we Włoszech w latach 1944-1945 pod dowództwem gen. Władysława Andersa i zostały sfinansowane przez Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie. 

Stanisław Bożek - urodzony 8 stycznia 1916 r. w Urzejowicach, syn Wawrzyńca i Anny z d. Kolasa. Służbę wojskową rozpoczął 4 listopada 1937 r. w 10. Pułku Strzelców Konnych w Łańcucie. W dniu 31 stycznia 1938 r. w stopniu szeregowego, został skierowany do szkoły podoficerskiej przy dyonie ppanc. do Rzeszowa ze szwadronu c.k.m. Po ukończeniu szkoły podoficerskiej armatek przeciwpancernych powrócił w dniu 18 lipca 1938 r. i został przydzielony do szwadronu rozpoznawczego. Następnie służył we Francji, w 1. Pułku Kawalerii Motorowej, tam awansował do stopnia kaprala. W 1941 r. został wcielony do 10. Pułku Strzelców Konnychw Wielkiej Brytanii. Wielokrotnie ranny, odbywał służbę wojskową we Francji, Belgii, Holandii i Niemczech w składzie 1. Dywizji Pancernej  10. Pułku Strzelców Konnych.

Wydarzenie świadczące o jego odwadze na polu walki, 30 września 1944 r. w rejonie Opstal czołg został trafiony pociskiem pancernym zabijając kierowcę Augustyna Chodzidło i zmuszając pozostałą załogę do jego opuszczenia. Kpr. Bożek jako strzelec przedni (drugi kierowca), pod dalszym ostrzałem czołgu dociera do niego, wyjmuje zabitego kierowcę, powraca do czołgu i wyprowadza go w bezpieczne miejsce. Dwukrotnie ranny. Zmarł 15 marca 1962 r. Został pochowany razem z żona Karoliną na cmentarzu Sandgate.

Odznaczenia: Jako żołnierz 1. Dywizji Pancernej odznaczony za kampanię we Francji, Belgii, Holandii i Niemczech 1944–1945 – Krzyżem Walecznych. Uchwałą Prezydium Krajowej Rady Narodowej z dnia 17 grudnia 1946 r. odznaczony za bohaterskie czyny i dzielne zachowanie się w walce z niemieckim najeźdźcą, oraz za gorliwą pracę i sumienne wypełnianie obowiązków służbowych – brązowym krzyżem zasługi, 15 stycznia 1946 r. – odznaczony – Star  1939–1945, 14 maja 1946 r. – odznaczony Medalem Obrony (ang. Defence Medal), 27 lutego 1946 r. odznaczony Medalem Wojska po raz pierwszy, 10 kwietnia 1946 r. odznaczony Medalem Wojska po raz drugi, 3 stycznia 1949 r. – Medal Wojenny 1939–1945, 21 września 1954 r. – Defence Medal.

Na tablicach widnieją napisy:

***
W hołdzie kpr. STANISŁAWOWI BOŻKOWI
ur. 11 stycznia 1916 r. w Urzejowicach, zmarłemu 15 marca 1962 r. w Australii
Żołnierzowi 10 Pułku Strzelców Konnych, obrońcy Ojczyzny z 1939 r., uczestnikowi walk we Francji, Belgii, Holandii i Niemczech w latach 1944-1945 w szeregach 1. Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka, dwukrotnie rannemu na polu bitwy, odznaczonemu Krzyżem Walecznych i medalami Brytyjskimi

Mieszkańcy Urzejowic, Samorząd Gminy Przeworsk i Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie

***

W hołdzie Rodakom z Urzejowic żołnierzy 2. Korpusu Polskiego, uczestników walk we Włoszech w latach 1944-1945 pod dowództwem

gen. Władysława Andersa

SIERŻ. MATEUSZ DZIEDZIC UR. 23.08.1900 R.

ANDRZEJ KISZKA UR. 26.11.1905 R.

PLUT. JAN KISZKA UR. 1.05.1912 R.

SIERŻ. STANISŁAW MIKUŁA UR. 17.08.1910 R.

SIERŻ. ANTONI NOSEK UR. 5.06.1904 R.

SIERŻ. STANISŁAW RYMARZ UR. 31.10.1907 R.

PLUT. JÓZEF SZCZEPAŃSKI UR. 6.02.1900 R.

Mieszkańcy Urzejowic, Samorząd Gminy Przeworsk i Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie

Warto wspomnieć, że w centrum Urzejowic stoi pomnik Żołnierza Polski Niepodległej w mundurze „Hallerczyka”, na którym widnieje tablica z 40. nazwiskami osób - żołnierzy walczących w I wojnie światowej. To tutejsi mieszkańcy, którzy swoje życie oddali za Wolną Odrodzoną Polskę.

                                                                                                                        ***

Jutro 11 listopada 2024 r. w ramach obchodów 106. rocznicy odzyskania Niepodległości przez naszą ojczyznę organizatorzy zapraszają na uroczystość, która odbędzie się w Nowosielcach w kościele pw. Św. Marii Magdaleny:

11:00 – Msza św. w intencji Ojczyzny z udziałem Chóru „Veritas”

Odśpiewanie Hymnu Polski

Złożenie kwiatów przy Dębie Pamięci mjr. Karola Opitza

IX Przegląd Pieśni Patriotycznych – prezentacje wykonawców