Instytut Pamięci Narodowej w Rzeszowie

Na wieczną wartę odszedł w wieku 101 lat kpt. Jan Brzeski – żołnierz 1 Polskiej Dywizji Pancernej 24 Pułku Ulanów. 

Jan Brzeski – urodził się 10 stycznia 1923 r. w Rytrze, w rodzinie Wincentego Brzeskiego i Elżbiety z Weberów. Dziadek Jana Brzeskiego – Wincenty Brzeski (ur. 1838 r. w Ogińcu na Litwie), brał udział w powstaniu styczniowym, w randze kapitana jazdy, w oddziale Antoniego Mackiewicza. Po upadku powstania wyemigrował do zachodniej Europy. Powrócił do kraju w 1870 r. Z kolei ojciec był w latach 1929 – 1939 założycielem i prezesem Związku Strzeleckiego oraz sekretarzem Ochotniczej Straży Pożarnej w Rytrze. Jan Brzeski w 1938 r. ukończył szkołę powszechną w Rytrze. W dzieciństwie należał do Związku Harcerstwa Polskiego. Po wybuchu wojny, wraz ze starszym bratem, przedostał się na Słowację i przez Koszyce, Budapeszt, Zagrzeb dotarł do Splitu, gdzie zaokrętował się na polski rudowęglowiec „Warszawa”. 12 kwietnia 1940 r. statek przybył do portu w Marsylii. We Francji Jan Brzeski został żołnierzem WP i brał udział w kampanii francuskiej 1940 r. Ewakuowany następnie do Wielkiej Brytanii, znalazł się w Liverpoolu. Stamtąd przydzielony został do 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich, który wszedł w skład 1 Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka.

W szeregach 1 Dywizji Pancernej Jan Brzeski przeszedł szkolenie na samochodach oraz czołgach Covenanter, Crusader i Sherman.

Na początku sierpnia 1944 r., wraz z całą dywizją znalazł się w Normandii i przeszedł szlak bojowy dywizji w szeregach 24 Pułku Ułanów, zakończony opanowaniem w maju 1945 r. niemieckiej bazy okrętów w Wilhelmshaven. Brał udział w ciężkich walkach o wyzwolenie Belgii i Holandii.

W okresie 1945-1947 nadal pozostawał żołnierzem 1 Dywizji Pancernej stacjonującej w zachodnich Niemczech. W 1947 r. powrócił do rodzinnego Rytra.

Kpt. Jan Brzeski był uhonorowany Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, a także odznaczeniami zagranicznymi: Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Belgi, a w czerwcu tego roku odebrał z rąk ambasadora Francji francuski Order Narodowy Legii Honorowej.

Cześć Jego Pamięci!
Rodzinie i Bliskim składamy wyrazy żalu i współczucia – dr hab. Dariusz Iwaneczko, dyrektor Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie.