17 września 2024 r., w 85. rocznicę napaści Związku Sowieckiego na Polskę, w Białymstoku rozpoczną się obrady XXI Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich. Instytut Pamięci Narodowej po raz kolejny będzie partnerem instytucjonalnym wydarzenia, którego tegoroczną dewizą jest „Człowiek twórcą historii”. W Zjeździe weźmie udział dr hab. Karol Polejowski, zastępca prezesa IPN.
Podczas obrad XXI Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich referaty wygłosi 11 pracowników IPN, zarówno na dwóch przygotowanych przez Instytut panelach dyskusyjnych, jak również innych dyskursach Zjazdu i w sesji posterowej doktorantów. Nasi pracownicy poprowadzą warsztaty dla nauczycieli, pokażemy wystawę „Podeptane konwencje. Zbrodnie Wehrmachtu na żołnierzach Wojska Polskiego w trakcie walk i po zakończeniu kampanii polskiej 1939 r.”, a Wydawnictwo IPN zaprezentuje swoją ofertę na równolegle odbywających się w Białymstoku Targach Książki Historycznej.
Instytut Pamięci Narodowej na XXI Powszechnym Zjeździe Historyków Polskich
Panele IPN:
Relacje polsko-żydowskie w latach 1939–1945
– organizator: Grzegorz Berendt (IPN/UG)
- dr Tomasz Domański (IPN Delegatura w Kielcach) – Niemiecka administracja gminna w Generalnym Gubernatorstwie i jej pozostałość aktowa do badań nad relacjami polsko-żydowskimi. Przykład dystryktu radomskiego
- dr Wojciech Hanus (IPN Oddział w Rzeszowie) – Edmunda Łukawieckiego strategia przetrwania w lasach lubaczowskich i Puszczy Solskiej w latach wojny i okupacji
- dr Maciej Korkuć (IPN Oddział w Krakowie) – Żydzi, Polacy, niemiecki terror. Wokół działalności żydowskich komórek Związku Ludu Pracującego Miast i Wsi (1941-1943)
- Paweł Kornacki (IPN Oddział w Białymstoku) – Mieszkańcy przedwojennego powiatu łomżyńskiego z pomocą Żydów w okresie II wojny światowej (przyczynek do badań)
- dr hab. Sebastian Piątkowski (IPN Oddział w Lublinie) – ,,Aryjskie papiery’’. Z problematyki udzielanej Żydom przez Polaków w legalizowaniu fałszywych tożsamości na obszarze Generalnego Gubernatorstwa
- dr Wojciech Wichert (IPN Oddział w Szczecinie) – Niemiecki system okupacyjny na ziemiach polskich w latach 1939-1945. Zarys problematyki
,,Ludowe’’ Wojsko Polskie jako element aparatu represji w PRL
– organizator: Sławomir Cenckiewicz (IPN)
- dr hab. Sławomir Cenckiewicz (Instytut Pamięci Narodowej) – Geneza i kadry LWP
- dr hab. Daniel Koreś (Instytut Pamięci Narodowej, Wojskowe Biuro Historyczne) – LWP – zerwanie czy kontynuacja z tradycją WP?
- dr Bartosz Kapuściak (Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL w organizacji, Wojskowe Biuro Historyczne) – LWP jako część aparatu represji państwa komunistycznego
- dr Przemysław Benken (Instytut Pamięci Narodowej) – Służby specjalne LWP (WSW i Zarząd II) w okresie transformacji. Podobieństwa i różnice między wojskowymi a cywilnymi służbami specjalnymi w okresie Polski „ludowej”
- dr hab. Sławomir Cenckiewicz (Instytut Pamięci Narodowej) – Czy LWP było beneficjentem transformacji ustrojowej?
Wystawa
W drugim dniu Zjazdu (18 września 2024 r.) odbędzie się otwarcie wystawy pt. „Podeptane konwencje. Zbrodnie Wehrmachtu na żołnierzach Wojska Polskiego w trakcie walk i po zakończeniu kampanii polskiej 1939 r.” autorstwa dr. Tomasza Sudoła, pracownika Biura Badań Historycznych IPN.
Panele i warsztaty skierowane do nauczycieli (19 września)
Multihistoria – warsztaty z najnowszej gry edukacyjnej Instytutu Pamięci Narodowej prowadzone przez jej pomysłodawczynię i autorkę Justynę Kesler. MultiHISTORIA to innowacyjne i uniwersalne narzędzie, bazujące na koncepcie Multi-Talk (aktualnie w trakcie procesu patentowego P.431254), który poprzez piktogramy pobudza myślenie skojarzeniowe, sprzyja pracy metodą storytellingową i zwiększa efektywność zapamiętywania oraz przyswajanych treści.
Szyfry wojny – z historii polskiej kryptologii – warsztaty autorstwa Marka Gajewskiego (pracownika Oddziału IPN w Białymstoku), prezentujące nieoczywistą wiedzę na temat wojny polsko-bolszewickiej 1919–1920, czyli działalność polskiego wywiadu radiowego. Warsztaty pokazują, jaką rolę w procesie historycznym może odegrać jednostka. Dzięki warsztatom pt. „Szyfry wojny” poznamy losy najsłynniejszych polskich kryptologów z tego okresu, m.in. por. Jana Kowalewskiego i profesorów – Stefana Mazurkiewicza, Wacława Sierpińskiego i Stanisława Leśniewskiego. To dzięki ich talentowi pokonaliśmy militarnie odwiecznego wroga państwa polskiego – Rosję.
Strefa Nowych Technologii Instytutu Pamięci Narodowej to wyjątkowe miejsce, które dostarcza wiedzy historycznej przekazywanej w nowoczesny, immersyjny sposób. Zostaną zaprezentowane następujące gry IPN: „Gry Szyfrów”, „Lotnicy” „Warsaw Rising”. Odbędą się również warsztaty na podstawie immersyjnej etiudy filmowej pt. „Świadectwo poMOCY”, opowiadającej o losach Błogosławionej Rodziny Ulmów.
Wydawnictwo IPN
Przez cały czas trwania Zjazdu będą odbywały się Targi Książki Historycznej, na których nie zabraknie stoiska Wydawnictwa IPN. Zapraszamy – wstęp bezpłatny.
***
XXI Powszechny Zjazd Historyków Polskich odbędzie się w stulecie przekształcenia Towarzystwa Historycznego z siedzibą we Lwowie w Polskie Towarzystwo Historyczne. Jednocześnie będzie to 85. rocznica napaści Niemiec i Związku Sowieckiego na Polskę we wrześniu 1939 roku.
Obrady Zjazdu będą się toczyć w sześciu węzłowych tematach oraz w 27 sympozjach problemowych, w tym 7 organizowanych przez Partnerów Instytucjonalnych (Instytut Pamięci Narodowej, Muzeum Historii Polski, Naczelna Dyrekcja Archiwów Państwowych). Podczas obrad zostanie zaprezentowanych prawie 200 referatów. Zaprezentują one paletę nowych problemów badawczych podejmowanych ostatnimi laty w ośrodkach akademickich, które pozwalają dużo lepiej zrozumieć mechanizmy najważniejszych przeobrażeń społeczno-gospodarczych, kulturalnych i politycznych dziejów Polski i Polaków.
Wydarzenie pod Patronatem Honorowym Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Andrzeja Dudy