English version
W Kraśniku odbyły się uroczyste obchody Święta 24 Pułku Ułanów z udziałem dr hab. Dariusza Iwaneczko, dyrektora Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie wraz z liczną delegacją pracowników.
Po raz kolejny organizatorzy uroczystości zaprasili mieszkańców i gości, aby wspólnie uczcić pamięć o Białych Ułanach z Kraśnika.
W sobotę 6 lipca 2024 r. spotkanie rozpoczęło się zwiedzaniem wystaw w Muzeum 24. Pułku Ułanów oraz prezentacją filmów z minionych świąt pułkowych. Następnie pod byłą wartownię 24. Pułku Ułanów odbył się Apel Pamięci za poległych żołnierzy Pułku.
W niedzielę 7 lipca obchody rozpoczęły się również spotkaniem w Muzeum oraz zwiedzaniem wystaw. Następnie o godz. 10:30 odprawiona zostałą Msza Święta w kościele parafialnym pw. WNMP w intencji poległych i zmarłych ułanów. Po jej zakończeniu zapalono znicze i złożono kwiaty pod pomnikiem 24. Pułku Ułanów.
Kolejnym punktem świętowania był wspólny przemarsz na Stadion Tęczy ul. Oboźna 18, gdzie miały miejsce pokazy kawaleryjskie Szwadronów Jazdy im. 24 Pułku Ułanów, wspólny żołnierski obiad oraz koncert w wykonaniu Orkiestry Wojskowej z Lublina.
Przez cały dzień trwał piknik militarny wraz z pokazem sprzętu wojskowego. Podczas pikniku swoje stoisko edukacyjne oraz ofertę wydawniczą prezentował rzeszowski Oddział Instytutu Pamięci Narodowej. Oferta była skierowane do różnych grup wiekowych atrakcje, łączące w sobie elementy nauki i zabawy, konkursy, podczas których do aktywności motywowły nagrody i drobne gadżety.
24. Pułk Ułanów im. Hetmana Stanisława Żółkiewskiego powstał z 214. Pułku Ułanów Armii Ochotniczej, który został powołany do życia 6 lipca 1920 r. rozkazem głównego inspektora Armii Ochotniczej generała Józefa Hallera.
Organizatorem i pierwszym dowódcą 214. Pułku Ułanów Armii Ochotniczej był płk Tadeusz Żółkiewski, potomek Hetmana Wielkiego Koronnego Stanisława Żółkiewskiego. Żołnierze Pułku uczestniczyli z sukcesami w wojnie polsko-bolszewickiej. Po zakończeniu działań wojennych, w uznaniu wartości bojowych 214. Pułk Ułanów Armii Ochotniczej został przemianowany na 24. Pułk Ułanów i skierowany do Żółkwi. 4 kwietnia 1922 r. siedzibą Pułku ostatecznie został Kraśnik.
Od początku stacjonowania w Kraśniku obecność Białych Ułanów była bardzo zauważalna. Pułk czynnie uczestniczył w życiu miasta, pomagając przy zbieraniu datków, akcjach dobroczynnych, czy organizowaniu opraw wojskowych świąt kościelnych i państwowych. Okres pokoju Pułk wykorzystał głównie na systematyczne szkolenie bojowe.
W marcu 1937 r. postanowiono, że 24. Pułk Ułanów wraz z 10. Pułkiem Strzelców Konnych z Łańcuta utworzą pierwszą w Polsce brygadę zmotoryzowaną. Pod dowództwem płk Kazimierza Dworaka przygotowano doświadczalną jednostkę na zbliżający się nieuchronnie sprawdzian, którym miała być agresja III Rzeszy na Polskę.
W kampanii wrześniowej pierwszy bój Pułk stoczył 1 września 1939 r. pod Jordanowem i Wysoką, a trzy dni później walczył pod Kasiną Wielką. Od 8 września toczył walki pod Łańcutem, Rzeszowem, Dobrocinem oraz w rejonie Lwowa. 17 września 1939 r., po zakończeniu walk, 10. Brygada dostała rozkaz przemarszu w kierunku południowym. 19 września przekroczyła granicę węgierską, docierając do Komarom, gdzie żołnierze 24. Pułku Ułanów z Kraśnika zostali internowani.
W ramach organizowanej w 1940 r. Armii Polskiej we Francji, w miejscowości Mondragon rozpoczęto odbudowę Pułku. Po porażce Francji, Pułk został ewakuowany na pokładzie angielskiego statku "Royal Scotsman” do Szkocji, gdzie został przekształcony w pułk pancerny i włączony w struktury formowanej właśnie dywizji pancernej.
Działając w ramach 10. Brygady Kawalerii Pancernej 1 Dywizji Pancernej generała Maczka, żołnierze rodem z Kraśnika stoczyli wiele walk na kontynencie w latach 1944-45. Brali czynny udział w wyzwalaniu Belgii, Holandii i Francji. Wojnę 24. Pułk Ułanów zakończył 5 maja 1945 r. na terytorium Niemiec przebywszy całą kampanię na Zachodzie. 7 maja 1947 r. nastąpiło uroczyste pożegnanie sztandaru i rozwiązanie Pułku w Hanowerze.