English version
Święto 10 Pułku Strzelców Konnych w Łańcucie
103 lata temu miało miejsce zdarzenie, które zapoczątkowało bohaterskie czyny 10 Pułku Strzelców Konnych na terenie Polski. 29 kwietnia 1919 roku I Szwadron, który został później przekształcony w dywizjon, a następnie w pułk, osiągnął pierwszą polską stację kolejową – Leszno Wielkopolskie. Dwa lata po tym zdarzeniu historia 10 Pułku Strzelców Konnych nierozerwalnie splata się z historią naszej miejscowości. To właśnie Łańcut został wyznaczony na miasto garnizonowe Pułku. To Łańcucianie dumni z tego, że mogą gościć u siebie polskich żołnierzy, ufundowali, w 1923 roku, sztandar pułkowy, a w 1927 roku ustanowiono pułkową odznakę.
Bohaterskie czyny 10 PSK miały swoją kontynuację podczas zajęcia Zaolzia oraz kampanii wrześniowej 1939 roku, w trakcie której 10 Brygada Kawalerii, w której skład wszedł Pułk, walczyła na trasie od Myślenic po Lwów. Najbardziej bliskim dla nas wydarzeniem była obrona Łańcuta, która miała miejsce 9 września.
Po obronie Lwowa Pułk zgodnie z rozkazem udał się na Węgry, gdzie rozpoczęła się jego wojenna wędrówka. Szlak bojowy 10 PSK prowadził przez Francję do Wielkiej Brytanii, gdzie powstała I Polska Dywizja Pancerna; następnie przez pola Normandii, Belgii i Holandii aż do Niemiec. W 1947 r. Pułk został rozwiązany.
W niedzielę 23 kwietnia 2023 r. w Łańcucie odbyły się uroczyste obchody Święta Pułkowego. Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie reprezentował dr hab. Dariusz Iwaneczko, dyrektor oddziału wraz z biurem edukacyjnym, które zaprezentowało ofertę wydawniczą i edukacyjną IPN.
Uroczystości rozpoczęły się o godz. 9:30 Mszą świętą w kościele farnym pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika w intencji poległych i zmarłych żołnierzy 10 Pułku Strzelców Konnych. Po jej zakończeniu delegacje złożyły kwiaty pod tablicą pamiątkową przy kościele. Następnie odbył się uroczysty apel na rynku miasta z udziałem żołnierzy 10 Brygady Kawalerii Pancernej ze Świętoszowa, koncert utworów patriotycznych oraz Piknik Militarny z udziałem: Instytutu Pamięci Narodowej Oddział w Rzeszowie, 10 Brygady Kawalerii Pancernej, 1 Warszawskiej Brygady Pancernej, 21 Brygady Strzelców Podhalańskich oraz 3 Podkarpackiej Brygady Obrony Terytorialnej. Można było zobaczyć Leoparda 2 A5, Abramsa M1A2 czy BRDM-2. Słoneczna pogoda sprzyjała spacerom wśród wojskowej żołnierskiej braci.