Nawigacja

Aktualności

Ruszyły poszukiwania mogił ofiar obozu NKWD w Trzebusce – Nienadówka, 19 września 2022

Zastępca prezesa IPN dr hab. Karol Polejowski, wiceminister sprawiedliwości dr hab. Marcin Warchoł, zastępca Prokuratora Generalnego Dyrektor Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Andrzej Pozorski oraz wojewoda podkarpacki zaprezentowali założenia oględzin terenu w obrębie lasów turzańskich (miejscowość Nienadówka), gdzie mogą znajdować się masowe mogiły ofiar byłego obozu Trybunału Wojennego I Frontu Ukraińskiego Armii Czerwonej w Trzebusce.

Śledztwo prowadzone jest przez Oddziałową Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Rzeszowie.

Jak powiedział dr hab. Karol Polejowski, wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej:

Chodząc po tym lesie, być może stąpamy po mogiłach polskich bohaterów narodowych, którzy tutaj znaleźli miejsce swojego spoczynku. Dzisiaj 19 września Instytut Pamięci Narodowej wraz z Główną Komisją Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu we współpracy z  Ministerstwem Sprawiedliwości rozpoczyna prace poszukiwawcze. W ten sposób IPN realizuje swoje swoją misję, chce odkryć miejsca spoczynku swoich bohaterów. My wracamy tutaj po swoich, chcemy ich odnaleźć, zidentyfikować i pochować jak to jest związane z naszą tradycją i historią.

Teren, który zostanie poddany oględzinom, został wskazany przez świadka zdarzeń jako prawdopodobne miejsce, gdzie mogą znajdować się masowe mogiły ofiar obozu jenieckiego w Trzebusce. Ponadto ustalenia poczyniono na podstawie relacji innych osób, które przekazały informacje o ewentualnych miejscach pochówków więźniów tego obozu.

Oględziny zostaną przeprowadzone z udziałem biegłych z zakresu archeologii, antropologii, kryminalistyki i medycyny sądowej z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie. W toku oględzin zostaną przeprowadzone badania georadarowe wyznaczonego terenu z uzyskaniem trójwymiarowego obrazu badanych obszarów, co pozwoli na uzyskanie obrazu przekroju geologicznego badanego gruntu, ukazującego jego warstwowanie, podziemne przeszkody, naruszenia jego stratygrafii, pustki i znaleziska archeologiczne. Użyte zostaną ponadto sondy magnetometryczne i detektory metali oraz wykonane będą wykopy sondażowe.

***

 

Pierwsi więźniowie zostali osadzeni w Trzebusce w połowie sierpnia 1944 roku. Obóz zajmował teren ok. 20 arów. Organizacja obozu zapewniała możliwość przetrzymywania jednocześnie kilkuset więźniów. Szacuje się, że w całym okresie funkcjonowania obozu przetrzymywano co najmniej 1700 osób. Nie ustalono dokładnej liczby ofiar obozu, bowiem nie ujawniono dokumentów wytworzonych przez formacje NKWD i sowieckiego wymiaru sprawiedliwości działających na tym obszarze.

W obozie osadzano zatrzymanych żołnierzy Armii Krajowej i innych ugrupowań niepodległościowych. Ponadto osoby cywilne, które wedle władz okupacyjnych przejawiały wrogą, bądź niechętną postawę wobec ZSRS. W obozie przetrzymywano również żołnierzy sowieckich, obywateli ZSRS służących w formacjach walczących po stronie III Rzeszy i inne osoby.

Na terenie obozu funkcjonariusze Trybunału Wojennego i NKWD prowadzili śledztwa przeciwko więźniom, którzy następnie stawali przed sowieckim sądem wojennym, także funkcjonującym w obozie. Część osób została wywieziona w głąb ZSRS i umieszczona w łagrach, natomiast pozostali więźniowie byli przewożeni ciężarówkami do lasów w okolicach Turzy i Nienadówki, gdzie funkcjonariusze NKWD dokonywali ich zabójstw przy użyciu broni palnej lub poprzez podcięcie gardła ostrym narzędziem

Przystanek Historia program popularnonaukowy IPN. Materiał m.in. Obozy NKWD w Polsce. 

  • Mapa obozy sowieckie w Polsce 1944-1945
    Mapa obozy sowieckie w Polsce 1944-1945

Mapa obozy sowieckie w Polsce 1944-1945.


 

do góry